Salavat lafızları ve açıklamaları

Sekizinci bab: Peygamber’e salavat getirmenin çeşitli lafızları

Sekizinci bab: Peygamber’e salavat getirmenin çeşitli lafızları. Burada Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabımda bulunmayan yahut orada başka biçimlerde yer alan salavatları ele alacağım.

Hâfız Sehâvî, İbn Sadâ’dan şu sözleri naklettiğini söyler:

Peygamber’e salavatın nasıl getirileceği hakkında çok sayıda hadis nakledilmiştir. Sahâbeden ve sonraki nesillerden bir topluluk, bu konuda yalnız nakledilen lafızlarla sınırlı kalınmadığı görüşündedir. Allah’ın güzel ifade kabiliyeti verdiği bir kimsenin, Peygamber’in yüce şerefini ve büyük hürmetini açık ve düzgün sözlerle dile getirmesinde genişlik bulunduğunu söylerler.

Buna İbn Mes‘ûd’un “Peygamber’inize güzel salavat getirin; bilemezsiniz, belki bu ona arz edilir” sözünü delil getirirler.

İbn Sadâ, nakledilen bazı salavat biçimlerini verdikten sonra şunu söyler: Bu biçimler, bir yönüyle lafızların nakle dayandığını gösterir. Bununla birlikte rivayetlerin çokluğu ve çoğunun farklı biçimlerde gelmesi, salavat lafızlarının çeşitliliğine de şahitlik eder. Kaynak cümlesinin kuruluşu kapalıdır; bu açıklama onun tartışma içindeki anlamını aktarır.

Peygamber’e, ondan sahih olarak nakledilen salavat biçimlerinden biriyle salavat getirenin bu yükümlülüğü yerine getirdiğinde görüş ayrılığı yoktur.

Bu görüş birliği, söz konusu biçimler arasında seçim yapılabileceğini gösterir. İnceleme ehline göre insan, isnadı en sağlam ve anlamı en kapsamlı biçimi seçmelidir.

Salavatı tam yerine getirip buna özen gösterenin üzerine düşeni güzelce yaptığı konusunda da görüş ayrılığı yoktur. Salavatın tekrarı ve hangi durumda vacip olduğu hakkındaki ihtilafların ayrıntısı burada ele alınmayacaktır.

İbn Sadâ şöyle anlatır: Gençliğimde salât, bereket ve selâmı tek bir ifadede birleştirerek okurdum. Rüyamda bana, “Sözün anlamlarını ve özlü anlatımı Peygamber’den daha mı iyi biliyorsun? Ayrı ayrı söylemekte ek bir anlam olmasaydı o bunu ayrı ayrı söylemezdi” denildi. Bunun üzerine istiğfar ettim; salavatın vacip olduğu yerde nakledilen ayrıntılı lafza döndüm.

Salavatın müstehap olduğu yerlerde ise, uzatmaya elveriyorsa Allah’ın gönlüme ilham ettiği tazim ve hürmet ifadelerini eklerdim. Lütuf O’nundur. İbn Sadâ’dan nakil burada biter.

Şeyh Cemel, Delâilü’l-hayrât şerhinde “Muhammed’e, ailesine ve bütün ashabına salât et” sözünün muhacirleri, ensarı, fetihten önce veya sonra Müslüman olanları, uzun ya da kısa süre beraber bulunanları, akraba olan veya olmayanları, kadın ve erkekleri, hürleri, azatlıları, köleleri, yetişkinleri ve çocukları kapsadığını anlatır. Cinlerin sahâbeden sayılması görüşüne göre cinler; Necâşî ve Üveys el-Karanî gibi muhadramların bu kapsama alınması görüşüne göre onlar da dâhil edilir. Peygamber’den gelen lafızlarda âline salavat bulunduğunu, ashabın ayrıca zikredilmesinin ise imamların tâbi kılma ve kıyas yoluyla müstehap gördüğü bir uygulama olduğunu belirtir.

Sâvî, Celâleyn hâşiyesinde salavat âyetini açıklarken, “Allah’ım, Muhammed’e salât ve selâm et” ifadesi hakkında şöyle der: Peygamber’e salavat biçimleri sayılamayacak kadar çoktur; âl ve ashabın anıldığı biçimler daha faziletlidir. Bunlardan herhangi birine devam eden büyük hayra erişir.

Birinci salavat

Bu kitabı derleyen müellifin, hadislerde geçen salavat biçimlerini kendi lafızlarıyla bir araya getirdiği derlemedir.

1. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’in ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

2. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; âlemler içinde İbrâhim’in ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

3. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi ümmî Peygamber Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi ümmî Peygamber Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

4. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’in ailesine salât et. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’in ailesine bereket ver.

5. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

6. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

7. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

8. Allah’ım, İbrâhim’e ihsan ettiğin gibi Muhammed’e salâtını ve bereketlerini ihsan et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

9. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine ihsan ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salâtını ve bereketlerini ihsan et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

10. Allah’ım, İbrâhim’e salât ettiğin gibi kulun ve elçin Muhammed’e ve ev halkına salât et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

11. Allah’ım, İbrâhim’e salât ettiğin gibi kulun ve elçin Muhammed’e salât et; İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver.

12. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e, eşlerine ve soyuna salât et; İbrâhim’e bereket verdiğin gibi Muhammed’e, eşlerine ve soyuna bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

13. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e, eşlerine ve soyuna salât et; İbrâhim’in ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e, eşlerine ve soyuna bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

14. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e, eşlerine ve soyuna salât et; âlemler içinde İbrâhim’in ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e, eşlerine ve soyuna bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

15. Allah’ım, Muhammed’e ve ailesine salât et, bereket ver ve merhamet et; İbrâhim’e ve ev halkına salât ettiğin, bereket verdiğin ve merhamet ettiğin gibi. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

16. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ev halkına salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin. Allah’ım, onlarla birlikte bize de salât et. İbrâhim’in ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ev halkına bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin. Onlarla birlikte bize de bereket ver. Allah’ın ve müminlerin salâtı ümmî Peygamber Muhammed’in üzerine olsun.

17. Allah’ım, salâtını, rahmetini ve bereketlerini elçilerin efendisi, takvâ sahiplerinin imamı, peygamberlerin sonuncusu, kulun ve elçin, hayrın imamı ve rahmet elçisi Muhammed’e ihsan et. Onu öncekilerin ve sonrakilerin gıpta edeceği makām-ı mahmûda eriştir. Ona salât et; onu vesîleye ve cennette yüksek dereceye ulaştır. Seçilmiş kullar arasında sevgisini, yakın kullar arasında muhabbetini, en yücelerde anılışını ve yurdunu var eyle. Ona selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketi olsun. İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin.

18. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât edip bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et, bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

19. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e merhamet ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine merhamet et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin.

20. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e ve ailesine merhamet ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine merhamet et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e ve ailesine şefkat gösterdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine şefkat göster; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e ve ailesine selâm verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine selâm ver; sen övgüye lâyık ve yücesin.

21. Allah’ım, İbrâhim’e salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e bereket verdiğin gibi onlara bereket ver; İbrâhim’e selâm verdiğin gibi onlara selâm ver; İbrâhim’e ve ailesine şefkat gösterdiğin gibi onlara şefkat göster. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

22. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e ve ailesine merhamet ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine merhamet et; İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

23. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin.

24. Allah’ım, Peygamber Muhammed’e, müminlerin anneleri olan eşlerine, soyuna ve ev halkına salât et.

25. Allah’ım, İbrâhim’e salât ettiğin gibi Muhammed’e salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin.

26. Allah’ım, Muhammed’e ve ailesine salât et. İbrâhim’e bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin.

27. Allah’ım, İbrâhim’e salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver.

28. Allah’ım, âlemler içinde İbrâhim’e ve ailesine salât edip bereket verdiğin gibi Muhammed’e salât et, Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

29. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi onlara bereket ver; İbrâhim’e ve ailesine merhamet ettiğin gibi onlara merhamet et.

30. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e ve ailesine merhamet ettiğin gibi onlara merhamet et.

31. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine ihsan ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salâtını, rahmetini ve bereketlerini ihsan et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

32. Allah’ım, salâtını, bereketlerini ve rahmetini elçilerin efendisi, takvâ sahiplerinin imamı, peygamberlerin sonuncusu, kulun ve elçin Muhammed’e, hayrın imamı ve önderine ihsan et. Kıyamette onu öncekilerin ve sonrakilerin gıpta edeceği makām-ı mahmûda eriştir. İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin.

33. Allah’ım, İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e, ev halkına, eşlerine ve soyuna salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin. İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e, ev halkına, eşlerine ve soyuna bereket ver; sen övgüye lâyık ve yücesin.

34. Allah’ım, İbrâhim’e salât ettiğin gibi Peygamber Muhammed’e, müminlerin anneleri olan eşlerine, soyuna ve ev halkına salât et; sen övgüye lâyık ve yücesin.

35. Allah’ım, İbrâhim’in ailesine salât ettiğin gibi Peygamber Muhammed’e, müminlerin anneleri olan eşlerine, soyuna ve ev halkına salâtını ve bereketlerini ihsan et; sen övgüye lâyık ve yücesin.

36. Allah’ım, bize emrettiğin gibi Muhammed’e salât et; ona lâyık olduğu şekilde salât et.

37. Allah’ım, Muhammed’e ve ailesine, rızana uygun ve onun hakkını yerine getiren bir salât eyle. Ona vesîleyi ve vaat ettiğin makamı ver. Bizim adımıza onu lâyık olduğu şekilde, bir peygamberi ümmeti adına mükâfatlandırdığının en güzeliyle mükâfatlandır. Peygamberlerden ve salihlerden bütün kardeşlerine de salât et, ey merhametlilerin en merhametlisi!

38. Allah’ım, Muhammed’e salât et; kıyamet günü onu katındaki yakınlık makamına yerleştir.

39. Allah’ım, ruhlar arasında Muhammed’in ruhuna, bedenler arasında bedenine, kabirler arasında kabrine salât et.

40. Allah, Muhammed’i bizim adımıza lâyık olduğu şekilde mükâfatlandırsın. Allah ona salât ve selâm eylesin.

Bu salavatlar Peygamber’den hadislerde nakledilmiştir. Onları Hâfız Sehâvî’nin el-Kavlü’l-bedî‘ adlı eserinden derledim; içlerine kendimden bir şey eklemedim. Peygamber’den nakledilen salavatlara fazilet ve sevapları için devam etmek isteyen bunları okuyabilir. Her salavatı yahut rivayet varyantını numarayla ayırdım. Hadislerin kaynaklarını da aynı eserden hareketle aşağıda açıklıyorum.

1. Müslim, Ebû Mes‘ûd el-Ensârî el-Bedrî’den rivayet etmiştir.

2. Mâlik el-Muvatta’da; Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve Beyhakî ed-Deavât’ta yine Ebû Mes‘ûd’dan rivayet etmiştir.

3. Ahmed, İbn Hibbân, Dârekutnî ve Beyhakî, yine Ebû Mes‘ûd’dan rivayet etmiştir.

4. İsmâil el-Kādî, Abdurrahman b. Beşîr b. Mes‘ûd’dan çeşitli yollarla mürsel olarak rivayet etmiştir.

5. Buhârî ve Müslim, Abdurrahman b. Ebî Leylâ’dan rivayet etmiştir.

6. Buhârî, yine Abdurrahman b. Ebî Leylâ’dan rivayet etmiştir.

7. İmam Şâfiî, Kâ‘b b. Ucre’den rivayet etmiştir.

8. İsmâil el-Kādî, Hasan’dan mürsel olarak rivayet etmiştir.

9. İbn Ebî Şeybe ile Saîd b. Mansûr, Hasan’dan mürsel olarak rivayet etmiştir.

10. İsmâil el-Kādî, İbrâhim en-Nehaî’den mürsel olarak rivayet etmiştir.

11. Buhârî, Ebû Saîd el-Hudrî’den rivayet etmiştir.

12. Buhârî, Müslim ve başkaları, Ebû Humeyd es-Sâidî’den rivayet etmiştir.

13. Ahmed ve Ebû Dâvûd, yine Ebû Humeyd’den rivayet etmiştir.

14. İbn Mâce, yine Ebû Humeyd’den rivayet etmiştir.

15. Hâkim, Abdullah b. Mes‘ûd’dan rivayet etmiştir.

16. Dârekutnî ile İbn Şâhîn, yine Abdullah b. Mes‘ûd’dan rivayet etmiştir.

17. İbn Ebî Âsım, yine Abdullah b. Mes‘ûd’dan rivayet etmiştir.

18. Nümeyrî, Abdullah b. Abbas’tan rivayet etmiştir.

19. İbn Cerîr, yine İbn Abbas’tan rivayet etmiştir.

20. İbn Beşküvâl ile İbn Müsdî, Ali b. Ebî Tâlib’den rivayet etmiştir.

21. İbn Müsdî, Abdullah b. Amr’dan rivayet etmiştir.

22. İbn Müsdî, Âişe’den rivayet etmiştir.

23. Nesâî, Hatîb ve başkaları, Ali’den rivayet etmiştir.

24. Ebû Dâvûd, Ebû Hüreyre’den rivayet etmiştir.

25. Ahmed ile Taberî, Talha b. Ubeydullah’tan rivayet etmiştir.

26. Ahmed ve başkaları, Zeyd b. Hârise’den rivayet etmiştir.

27. İmam Şâfiî, Ebû Hüreyre’den rivayet etmiştir.

28. Taberî, yine Ebû Hüreyre’den rivayet etmiştir.

29. Buhârî el-Edebü’l-müfred’de Ebû Hüreyre’den rivayet etmiştir. Peygamber’e nispet edilen sözde, “Allah’ım, Muhammed’e salât et...” diye başlayan bu salavatı söyleyene kıyamette şahitlik ve şefaat edeceği bildirilir. Müellif burada salavatın devamını tekrar yazmaz.

30. İbn Ebî Âsım, yine Ebû Hüreyre’den rivayet etmiştir.

31. Ahmed ve başkaları, Büreyde el-Eslemî’den rivayet etmiştir.

32. Ahmed b. Menî‘, Müsned’inde Abdullah b. Ömer’den rivayet etmiştir.

33. Abdürrezzâk, sahâbeden bir kişiden rivayet etmiştir. İbn Tâvûs, babasının da bunun benzerini söylediğini belirtmiştir.

34. Ebû Dâvûd ve başkaları, Ebû Hüreyre’den rivayet etmiştir. Peygamber, “Biz ehl-i beyte salavat getirirken en dolu ölçüyle karşılık almak isteyen ‘Allah’ım, Muhammed’e salât et...’ desin” buyurmuştur. Kaynak salavatın devamını önceki lafza bırakır.

35. İbn Adî ve başkaları, Ali’den rivayet etmiştir. Peygamber’e nispet edilen sözde, “Biz ehl-i beyte salavat getirirken en dolu ölçüyle karşılık almak isteyen ‘Allah’ım, salâtlarını...’ desin” denir. Kaynakta devamı tekrar yazılmaz.

36. Ebû Saîd, Şerefü’l-Mustafâ adlı eserinde Enes b. Mâlik’ten rivayet etmiştir.

37. İbn Ebî Âsım, eserlerinden birinde merfû olarak rivayet etmiştir.

38. Ahmed ve başkaları, Rüveyfi‘ b. Sâbit el-Ensârî’den rivayet etmiştir. “Allah’ım, Muhammed’e salât et...” diye başlayan bu lafzı söyleyene Peygamber’in şefaatinin gerekli olacağı bildirilir. Salavat kaynakta burada kısaltılmıştır.

39. Ebû’l-Kāsım es-Sebtî, ed-Dürrü’l-munazzam fi’l-mevlidi’l-muazzam’da şöyle bir rivayet aktarır: Muhammed’in ruhuna ruhlar arasında salât edenin onu rüyasında, ardından kıyamette göreceği; şefaate kavuşup havuzundan içeceği ve bedeninin ateşe haram kılınacağı söylenir. Kaynak salavatın tamamını burada yeniden vermez.

40. Ebû Nuaym ve başkaları, Abdullah b. Abbas’tan Peygamber’e nispetle, “Allah bizim adımıza Muhammed’i mükâfatlandırsın...” sözünü söylemenin yetmiş meleği bin sabah meşgul edeceğini nakleder. Kaynak lafzı burada kısaltır.

Uyarı

İbn Hacer, ed-Dürrü’l-mendûd’da şöyle der:

Peygamber’in önceki rivayetlerin çoğunda “Muhammed’e salât et” diyerek yalnız özel adını kullanmasının hikmeti, Rabbine karşı yahut babası İbrâhim’in yanında tevazuu tercih etmesidir. İbrâhim’in adının da sıfat eklenmeden anılması, yüce vasıflarının zaten bilindiğine işaret eder.

Bazı rivayetlerde adına “kulun, peygamberin, elçin...” sıfatlarının eklenmesi ise peygamberlik makamının gerektirdiği saygıyı ve büyük vasıfları anma edebini öğretir.

İbn Hacer’e göre Peygamber’in hâli bazen tevazuu, bazen de ümmete en doğru ve eksiksiz edebi öğretmeyi öne çıkarır. Teşehhüdde “Selâm sana, ey Peygamber” lafzı bunun örneğidir; nakledilen bu lafzın yerine başkasını koymanın yeterli olmadığını söyler. Teşehhüd rivayetlerinin bu noktada birleştiğini, salavat biçimlerine dair rivayetlerin ise çeşitlendiğini belirtir.

Bu farkı şöyle açıklar: Salavat lafızlarında Muhammed’in adı İbrâhim’in adıyla birlikte geçtiği için tevazu sebebi vardır. Teşehhüdde aynı sebep bulunmadığından, ümmetin onun kemaline en uygun hitabı öğrenmesi öne çıkar: “Selâm sana, ey Peygamber.” Tirmizî’nin âmâya öğretilen duaya dair rivayetinde “Ey Muhammed, seninle Rabbime yöneliyorum...” denmesini ise dua ve tevessül makamında tevazuun uygun oluşuyla açıklar. Ayrıca “Ey Muhammed”den önce “Senin peygamberin, rahmet peygamberi” denilerek makamına saygının zaten ifade edildiğini söyler.

Şefaat hadisinde Îsâ’nın “Muhammed’e gidin” demesini, o gün ona ait makām-ı mahmûdu bildirmek olarak yorumlar. Secdeye kapandığında “Başını kaldır”, ardından “Söyle, sözün dinlensin” denmesi de şefaatinin kabulüne işarettir. “Ey Muhammed” hitabı tazimden yoksun olursa, hayatında da vefatından sonra da bunu haram sayar. Alıntı sonu.

Buradaki yasak, Şihâb er-Remlî’nin fetvalarında açıklandığı üzere, hitabın yanında hürmeti gösteren bir ifade bulunmaması hâline ilişkindir.

İkinci salavat

Allah’ım! Kulun, elçin ve ümmî Peygamber Muhammed’e; Muhammed’in ailesine, müminlerin anneleri olan eşlerine, soyuna ve ev halkına, âlemler içinde İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi salât et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin. Allah’ım! Kulun, elçin ve ümmî Peygamber Muhammed’e; Muhammed’in ailesine, müminlerin anneleri olan eşlerine, soyuna ve ev halkına, âlemler içinde İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

Bu salavatı Hâfız Irâkī sahih hadislerden derlemiştir. İmam Nevevî’nin derlediği biçime göre birkaç lafız fazladır. Nevevî’nin salavatı, Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabımdaki ikinci salavattır. İbn Hacer el-Mekkî de kendi derlemesine bunlarda bulunmayan bazı lafızlar eklemiştir; onunki aynı kitabımdaki üçüncü salavattır.

Üçüncü salavat

Allah’ım! Kulun, peygamberin ve elçin; ümmî peygamber, elçilerin efendisi, takvâ sahiplerinin imamı, peygamberlerin sonuncusu, hayrın imamı ve önderi, rahmet elçisi Muhammed’e; müminlerin anneleri olan eşlerine, soyuna, ev halkına, ailesine, ashabına, yardımcılarına, kendisine uyanlara, taraftarlarına ve sevenlerine, âlemler içinde İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin, bereket verdiğin ve merhamet ettiğin gibi salât et, bereket ver ve merhamet et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin. Onlarla beraber bize de en üstün salâtını, en temiz bereketlerini ihsan et ve merhamet et; seni ananlar andıkça, gafiller seni anmaktan gafil kaldıkça; çiftlerin ve teklerin, eksiksiz ve bereketli kelimelerinin ve yaratılmışlarının sayısınca; rızan, arşının ağırlığı ve kelimelerinin mürekkebi ölçüsünce, senin devamınla devam eden bir salât ile. Allah’ım! Kıyamet günü onu öncekilerin ve sonrakilerin gıpta edeceği makām-ı mahmûda eriştir; katındaki yakınlık makamına yerleştir. Büyük şefaatini kabul et, yüce derecesini yükselt; İbrâhim’e ve Mûsâ’ya ihsan ettiğin gibi dünyada ve ahirette dileğini ona ver. Allah’ım! Seçilmişler arasında sevgisini, yakın kullar arasında muhabbetini, en yücelerde anılışını var eyle. Bizim adımıza onu lâyık olduğu şekilde, bir peygamberi ümmeti adına mükâfatlandırdığının en güzeliyle mükâfatlandır; bütün peygamberleri hayırla mükâfatlandır. Allah’ın ve müminlerin salâtları ümmî Peygamber Muhammed’e olsun. Ey Peygamber! Selâm, Allah’ın rahmeti, bereketi, mağfireti ve rızası sana olsun. Allah’ım! Bizim selâmımızı ona ulaştır ve onun selâmını bize döndür. Ümmetinden ve soyundan gözünü aydınlatacak olanları ona tâbi kıl, ey âlemlerin Rabbi!

Bu biçim, Hâfız Sehâvî’nin el-Kavlü’l-bedî‘deki derlemesidir. İbn Hacer, ed-Dürrü’l-mendûd’da onun nakledilen lafızları bir araya getirdiğini belirtmiştir.

Dördüncü salavat

Efendimiz Mûsâ’ya nispet edilen salavat: Allah’ım! Peygamberlerin sonuncusu, sırların madeni, nurların kaynağı, iki âlemin güzelliği, iki yurdun şerefi, insan ve cinlerin efendisi, “iki yay aralığı” yakınlığına mahsus kılınan efendimiz Muhammed’e salât et.

Şeyh Abdullah el-Hârûşî, Künûzü’l-esrâr adlı eserinde bu lafzın faziletini açıklarken şöyle der:

Efendimiz Mûsâ, Allah’ın Muhammed ümmetine hazırladığı lütufları görünce kendisini de onlardan kılmasını istedi. Allah ona efendimiz Muhammed’e salavat getirmesini emretti; o da bu salavatı okudu. Müellif, “Şüphesiz bu, kâmil salavatlardandır” der. Bu anlatı, Hârûşî’den yapılan nakildir.

Beşinci salavat

Peygamber’e en faziletli salavatı getireceğine yemin eden kişinin, bunlardan birini okuyarak yeminini yerine getirmiş sayılacağı söylenen lafızları bir araya getiren derlemedir.

1. Allah’ım! İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et. Âlemler içinde İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

2. Allah’ım! İbrâhim’e salât ettiğin gibi Peygamber Muhammed’e, müminlerin anneleri olan eşlerine, soyuna ve ev halkına salât et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

3. Allah’ım! Onu ananlar andıkça, gafiller onu anmaktan gafil kaldıkça Muhammed’e salât et.

4. Allah’ım! Kulun, peygamberin ve elçin efendimiz Muhammed’e ve ailesine ebediyen en üstün salâtını ihsan et; selâm eyle. Şerefini ve kendisine ikramını artır; kıyamet günü onu katındaki yakınlık makamına yerleştir.

5. Allah’ım! Sana lâyık olduğun şekilde hamd olsun. Muhammed’e kendi şanına lâyık olduğu şekilde salât et; bize de şanına lâyık olanı yap. Çünkü kendisinden sakınılmaya lâyık olan ve bağışlayan sensin.

6. Allah’ım! Bildiklerinin sayısınca, en üstün salâtlarınla Muhammed’e ve ailesine salât et.

7. Allah’ım! Muhammed’e lâyık olduğu ve hak ettiği şekilde salât et.

8. Allah’ım! Çiftlerin ve teklerin sayısınca, Rabbimizin eksiksiz ve bereketli kelimelerinin sayısınca ümmî Peygamber efendimiz Muhammed’e ve her peygambere, meleğe ve velîye salât et.

9. Allah’ım! Kulun, peygamberin ve elçin ümmî Peygamber Muhammed’e; ailesine, eşlerine ve soyuna, yaratılmışlarının sayısınca, rızan, arşının ağırlığı ve kelimelerinin mürekkebi ölçüsünce salât ve selâm eyle.

10. Allah’ım! Muhammed’e ve ailesine, yaratılmışlarının sayısınca, rızan, arşının ağırlığı ve kelimelerinin mürekkebi ölçüsünce salât ve selâm eyle.

11. Allah’ım! Muhammed’e ve ailesine, senin devamınla devam eden bir salât ihsan et.

12. Allah’ım! Ey Muhammed’in ve ailesinin Rabbi! Muhammed’e ve ailesine salât et; Muhammed’i lâyık olduğu şekilde mükâfatlandır. Allah ona salât ve selâm eylesin.

13. Allah’ım! İbrâhim’e ve ailesine salât ettiğin gibi Muhammed’e ve ailesine salât et; İbrâhim’e ve ailesine bereket verdiğin gibi Muhammed’e ve ailesine bereket ver. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin. Bildiklerinin sayısınca, onu ananlar andıkça ve gafiller onu anmaktan gafil kaldıkça en üstün salâtlarını ihsan et; selâm eyle.

Bu salavatları bir araya getirip tek bir salavat başlığı altında topladım. Maksadım, sevabının çokluğundan dolayı okumak ve vird edinmek isteyene kolaylık sağlamaktır. Bunların her biri hakkında salavatın en faziletli biçimi olduğu ve en faziletli salavatı okumaya yemin edenin bunlardan biriyle yeminini yerine getireceği söylenmiştir. Bunları el-Kavlü’l-bedî‘, ed-Dürrü’l-mendûd ve Mesâlikü’l-hunefâ’dan naklettim.

Birinci lafza gelince:

Bu, İbrâhimî salavattır. Nevevî ve başkaları, onun en faziletli salavat biçimi olduğunu; en faziletli salavatı okumaya yemin edenin bunu okuyarak yeminini yerine getireceğini doğru bulmuşlardır.

Tâceddin es-Sübkî’nin et-Tabakāt’ta babası Takıyyüddin es-Sübkî’den naklettiğine göre, bu lafzı okuyan kesin olarak Peygamber’e salavat getirmiş ve salavat hadislerinde bildirilen karşılığa erişmiş olur. Başka lafız kullananın, istenen salavatı yerine getirip getirmediğini ise şüpheli sayar; çünkü sahâbenin “Sana nasıl salavat getirelim?” sorusuna Peygamber “Şöyle söyleyin” diye cevap vermiştir. Tâceddin, babasının dilinin bu salavatı söylemekten geri durmadığını da belirtir.

İkinci lafza gelince:

Hâfız İbn Hacer, el-Kavlü’l-bedî‘de nakledildiğine göre, “En dolu ölçüyle karşılık almak isteyen ‘Allah’ım, salât et...’ desin” hadisine dayanarak Ebû Hüreyre rivayetindeki biçimle yeminin yerine geleceğini söyler.

Üçüncü lafza gelince:

Bu, imamımız Şâfiî’nin er-Risâle’nin girişinde kullandığı salavattır. Mezhebin imamlarından İbrâhim el-Mervezî, bununla yeminin yerine geleceğini söylemiştir. Bazı faziletlerini Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabımda anlattım.

Dördüncü lafza gelince:

Hanefî imamlarından Kemâl b. el-Hümâm, anılan biçimlerdeki bütün anlamları içerdiği için bununla yeminin yerine geleceğini söylemiştir.

Beşinci lafza gelince:

Nümeyrî, fazilet sahibi İbnü’l-Müşehher diye tanınan Ebû Muhammed Abdullah el-Mevsılî’den şöyle nakleder:

Öncekiler ve sonrakilerden, yakın meleklerden, gök ve yer ehlinden herhangi birinin yaptığı en faziletli hamdle Allah’a hamdetmek; onların en üstün salavatıyla Muhammed’e salavat getirmek ve bir kulun istediği en faziletli şeyi Allah’tan istemek isteyen “Allah’ım, hamd sanadır...” diye başlayan bu duayı söylesin.

Kastallânî, bunun da en faziletli salavatı getirmeye yemin edenin okuyarak yeminini yerine getireceği salavatlardan olduğunu söyler.

Altıncı lafza gelince:

Metinde Mâlikî imamlarından diye tanıtılan Bârizî, bununla yeminin yerine geleceğini söylemiştir.

Yedinci lafza gelince:

Bu hükmü Şâfiî imamlarından Kādî Hüseyin söylemiştir.

Sekizinci lafza gelince:

Bu hükmü Fîrûzâbâdî söylemiştir.

Dokuzuncu lafza gelince:

Bazı âlimler bununla yeminin yerine geleceğini söylemiştir. Sehâvî, “Bana ulaştığına göre hocamız, bunun daha beliğ olduğunu söyleyerek bu biçime meyletmiştir” der. Hocası, Hâfız İbn Hacer’dir.

Onuncu lafza gelince:

ed-Dürrü’l-mendûd’da aktarıldığı üzere, bazı âlimler bununla yeminin yerine geleceğini söylemiştir.

On birinci lafza gelince:

Mecdüddin, bazı kimselerin salavat biçimleri arasından “Allah’ım, Muhammed’e salât et...” diye başlayan bu lafzı seçtiğini söyler.

On ikinci lafza gelince:

Yine Mecdüddin’in belirttiğine göre bazıları bu biçimi seçmiştir.

On üçüncü lafza gelince:

İmam Afîfüddin el-Yâfiî, üç biçimin birleştirilerek “Allah’ım, Muhammed’e salât et...” başlangıcından “Gafiller onu anmaktan gafil kaldıkça” ifadesine kadar okunmasını uygun görür. Bazıları buna “Ve selâm eyle” sözünü eklemiştir.

Altıncı salavat

1. Allah’ım! Ümmî Peygamber efendimiz Muhammed’e, ailesine ve ashabına salât ve selâm eyle.

2. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e ve ailesine, gök ve yer ehlinin ona salâtı gibi salât et. Rabbim, gizli lütfunu işimde yürürlüğe koy.

3. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e, senin güvenilir elçine ve onun ailesine, kemalinin sonu olmadığı gibi ve onun kemali sayısınca salât et; selâm ve bereket ihsan et.

4. Allah’ım! Nurlarının denizi, sırlarının madeni, hüccetinin dili, mülkünün gelini, huzurunun imamı, rahmetinin hazineleri, şeriatının yolu; tevhidin ve müşahedenle lezzet bulan, varlık gözünün bebeği, her varlığın sebebi, yaratılmışlarının seçkinlerinin özü, nurunun aydınlığından öne geçirilmiş efendimiz Muhammed’e salât et. Senin devamınla devam eden, bekānla kalan, ilminin dışında sonu bulunmayan bir salât olsun. Seni razı eden, onu hoşnut eden ve onunla bizden razı olacağın bir salât ihsan et, ey âlemlerin Rabbi!

5. Allah’ım! Muhammed’e ve ailesine, onun için sevdiğin ve razı olduğun şekilde salât et. Ey Muhammed’in ve ailesinin Rabbi! Muhammed’e ve ailesine salât et; Muhammed’e yüksek dereceyi ve cennette vesîleyi ver. Ey Muhammed’in ve ailesinin Rabbi! Muhammed’e ve ailesine salât et; Muhammed’e lâyık olduğu ihsanı ver. Allah ona salât ve selâm eylesin. Allah’ım! Muhammed’e, ailesine ve ev halkına salât et.

6. Allah’ım! Düğümlerin kendisiyle çözüldüğü, sıkıntıların açıldığı, ihtiyaçların giderildiği, arzulara ve güzel sonlara erişildiği, mübarek yüzü hürmetine bulutlardan yağmur istendiği Peygamber’e eksiksiz bir salât ve tam bir selâm ihsan et. Onun ailesine ve ashabına da selâm eyle.

7. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e ve ailesine, kemalinin sonu olmadığı gibi ve onun kemali sayısınca salât et.

8. Allah’ım! Muhammed’e ve ailesine salât et. Ona vesîleyi, fazileti ve yüksek dereceyi ver; peygamberlerden ve salihlerden kardeşleriyle beraber onu vaat ettiğin makām-ı mahmûda eriştir. Allah’ın salâtı rahmet Peygamber’ine, ümmetin efendisine, babamız Âdem’e, annemiz Havvâ’ya ve onların soyundan gelen peygamberlere, sıddıklara, şehitlere ve salihlere olsun. Gök ve yer ehli bütün meleklerine ve onlarla birlikte bize de salât et, ey merhametlilerin en merhametlisi!

9. Allah’ım! Rahmetin hâ’sı, mülkün mîm’i, devamın dâl’i; kâmil efendi, açan ve sona erdiren efendimiz Muhammed’e, ilminde var olan veya olmuş bulunanların sayısınca salât et. Seni ve onu ananlar andıkça, gafiller seni ve onu anmaktan gafil kaldıkça; senin devamınla devam eden, bekānla kalan, ilminin dışında sonu bulunmayan bir salât olsun. Şüphesiz sen her şeye kadirsin.

10. Allah’ım! Kapanmışı açan, önce gelenleri tamamlayan, hakka hak ile yardım eden, dosdoğru yoluna yönelten efendimiz Muhammed’e salât et. Allah ona, ailesine ve ashabına, onun yüce değerine ve büyüklüğüne lâyık salât ve selâm eylesin.

11. Allah’ım! Kâmil kutup efendimiz Muhammed’e ve nurla kuşatılmış kardeşi Cebrâil’e salât et.

12. Allah’ım! Efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e gökleri, yeri ve ilminde bulunanları tartacak ağırlıkta; âlem küresindeki cevherlerin tek tek sayısınca ve bunun katlarınca salât et. Şüphesiz sen övgüye lâyık ve yücesin.

13. Allah’ım! Zâtî nur ve bütün isimlerle sıfatlara yayılan sır olan efendimiz Muhammed’e salât, selâm ve bereket ihsan et.

14. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e ve ailesine salât ve selâm eyle.

15. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e ve ev halkına salât et.

16. Allah’ım! Kulun, peygamberin ve elçin olan ümmî Peygamber Muhammed’e salât et.

17. Allah’ım! Öncekiler arasında Muhammed’e salât et; sonrakiler arasında Muhammed’e salât et; peygamberler arasında Muhammed’e salât et; elçiler arasında Muhammed’e salât et; yüce topluluk içinde hesap gününe kadar Muhammed’e salât et.

18. Allah’ım! Salâttan hiçbir şey kalmayıncaya kadar Muhammed’e salât et; rahmetten hiçbir şey kalmayıncaya kadar ona merhamet et; bereketten hiçbir şey kalmayıncaya kadar ona bereket ver; selâmdan hiçbir şey kalmayıncaya kadar ona selâm eyle.

19. Allah’ım! Onu ananların anışı ve gafillerin onu anmaktan gafil kalışı sayısınca Muhammed’e salât et.

20. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e öyle bir salât ihsan et ki onunla bizi bütün korku ve afetlerden kurtarasın, bütün ihtiyaçlarımızı gideresin, bütün kötülüklerden temizleyesin, katında en yüksek derecelere yükseltesin; hayatta ve ölümden sonra bütün hayırlardan erişilebilecek en ileri gayelere ulaştırasın.

21. Allah’ım! Muhammed’e ve ailesine, rızana uygun, ona bir karşılık ve hakkının yerine getirilmesi olacak bir salât ihsan et. Ona vesîleyi, fazileti ve vaat ettiğin makām-ı mahmûdu ver. Bizim adımıza onu lâyık olduğu şekilde, bir peygamberi kavmi adına ve bir elçiyi ümmeti adına mükâfatlandırdığının en güzeliyle mükâfatlandır. Peygamberlerden ve sıddıklardan bütün kardeşlerine salât et, ey merhametlilerin en merhametlisi!

22. Allah’ım! Muhammed’e salât et; kıyamet günü onu sana yakınlık makamına yerleştir.

23. Allah’ım! Ruhlar arasında efendimiz Muhammed’in ruhuna, bedenler arasında bedenine, kabirler arasında kabrine salât et. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’in ruhuna benden saygı ve selâm ulaştır.

24. Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e, rızana uygun ve hakkını yerine getiren bir salât, selâm ve bereket ihsan et.

25. Allah’ım! Nuru yaratılmışlardan önce gelen, ortaya çıkışı âlemlere rahmet olan efendimiz Muhammed’e; yaratılmışlarından geçmiş ve kalmış olanların, saadete eren ve bedbaht olanların sayısınca salât et. Sayıyı bütünüyle kapsayan, sınırı kuşatan; gayesi, sonu, süresi ve bitişi bulunmayan; senin devamınla devam eden, bekānla kalan, ilminin dışında sonu bulunmayan bir salât olsun. Ailesine ve ashabına da bunun benzeri selâm eyle.

26. Allah’ım! Kulun ve elçin Muhammed’e salât et; mümin erkeklerle kadınlara ve Müslüman erkeklerle kadınlara da salât et.

27. Allah’ım! Efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e öyle bir salât ihsan et ki onunla düğümümü çözesin, sıkıntımı gideresin, beni saplandığım çamurdan kurtarasın, sürçmemi bağışlayasın ve ihtiyacımı karşılayasın. Ailesine ve ashabına da salât ve selâm eyle.

Bu faziletli salavatları Şihâbüddin Ahmed el-Mellevî derlemiştir.

Mellevî, her birinin yanına faydasını da yazmıştır. Çoğu, faydaları ve açıklamalarıyla birlikte Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât kitabımda, ondan veya onun kaynaklarından nakleden başka âlimlerden aktarılmıştır. Bununla birlikte Mellevî’nin belirttiği bazı faydalar orada eksik kalmıştı. Hepsini okumak ve vird edinmek isteyen için burada peş peşe toplamayı uygun gördüm. Şimdi onun bunlarla ilgili fayda ve açıklamalarının tamamını, düzenine uyarak ve değiştirmeden aktaracağım. Her salavatın açıklamasını aynı numaranın altına koyuyorum ki bulunması ve faydasının bilinmesi kolay olsun:

1. Hocamız, Allah’ı tanıyan imam Abdullah b. Muhammed el-Mağribî el-Kusayrî el-Kenkesî’den; o da yüksek makamlar ve güzel tecelliler sahibi, otuz yılı aşkın süre kutbiyet makamında kaldığı anlatılan Abdullah eş-Şerîf el-Alemî’den nakletmiştir. Bu salavat onun yolunun esasıydı; kendisi ve talebeleri bununla velâyet makamlarına ulaştı diye anlatılır. Günlük virdi Peygamber’e yirmi beş bin salavattı.

2. Önceki hocamız, bunu kendi hocası olan kâmil kutuptan aktarmıştır. Ona bu lafzı Peygamber’in öğrettiği nakledilir.

3. Yetmiş bin salavata denk olduğu söylenir.

4. Bazı salihlerden, on dört bin salavata denk olduğu nakledilir. Okuyana kıyamet günü çok nur kazandırdığı söylendiğinden “Kıyamet Nuru Salavatı” adıyla anılır. Bazı taşların üzerinde kudret yazısıyla bulunduğu da söylenmiştir. Şeyh bunun bir başka lafzını nakleder: “Allah’ım! Nurlarının denizi, sırlarının madeni, hüccetinin dili, huzurunun imamı, şeriatının yolu; tevhidinle lezzet bulan, varlık gözünün bebeği, her varlığın sebebi, yaratılmışlarının seçkinlerinin özü, nurunun aydınlığından öne geçirilmiş Muhammed’e salât et. Onunla düğümümü çöz, sıkıntımı gider. Senin devamınla devam eden, bekānla kalan, ilminin dışında sonu bulunmayan; seni razı eden, onu hoşnut eden ve onunla bizden razı olacağın bir salât olsun, ey âlemlerin Rabbi!”

5. Câbir yoluyla Peygamber’e nispet edilen rivayette, ümmetten sabah ve akşam bu salavatı okuyanın yetmiş yazıcı meleği bin sabah meşgul edeceği, Peygamber’in hakkından hiçbir şeyi bırakmadan yerine getirmiş olacağı, kendisiyle anne babasının bağışlanacağı söylenir.

6. Bin salavata denk olduğu; hapis veya düşman korkusuyla dışarı çıkamayana fayda verdiği söylenir. Gece veya gündüz, konuşmadan tek oturuşta dört bin kez okunması aktarılır. Nakleden kişi bunu önce adı geçen hocasının yanındaki bir kitapta gördüğünü, ardından Muhammed er-Radî’den, onun da kardeşleri Muhammed et-Tihâmî’den aldığını belirtir. Bunlar önce anılan Abdullah eş-Şerîf’in torunlarıdır.

7. Çağının hâfızı, muhaddislerin imamı hocamız Abdülkādir b. Ali el-Fâsî’den, bin salavata denk olduğu nakledilir.

8. İmam Senûsî’den bin salavata denk olduğu nakledilir.

9. Yine İmam Senûsî’den bin salavata denk olduğu nakledilir.

10. Üstad Bekrî’den şu söz aktarılır: “Bu salavatı ömründe bir defa okuyup da ateşe giren kimse, Allah’ın huzurunda yakama yapışsın.”

11. İmam İbn Hacer’den, bir defa söylemenin okuyana fidye olacağı nakledilir.

12. Bunun da bir defa söylenmesinin okuyana fidye olacağı belirtilir.

13. İmam Şâzelî’den, yüz bin salavata denk olduğu ve sıkıntıları çözdüğü nakledilir.

14. Enes b. Mâlik yoluyla Peygamber’e nispet edilen rivayette, bunu ayaktayken söyleyenin oturmadan, otururken söyleyenin ayağa kalkmadan bağışlanacağı anlatılır.

Şeyh bunun “Allah’ım, efendimiz Muhammed’e ve ehline salât ve selâm eyle” biçiminde, “âl” yerine “ehl” kullanılan başka bir lafzını da nakletmiştir.

15. Bunu yüz kez söyleyenin yüz ihtiyacının giderileceği; otuzunun dünyaya, kalanının ahirete ilişkin olacağı söylenir.

16. Cuma günü ikindi namazından sonra seksen kez okuyanın seksen yıllık günahının bağışlanacağı aktarılır. İhyâ’daki rivayet şöyle verilir: “Cuma günü bana seksen kez salavat getirenin seksen yıllık günahı bağışlanır.” “Sana nasıl salavat getirelim?” sorusuna “Allah’ım, kulun, peygamberin ve elçin ümmî Peygamber Muhammed’e salât et” demesi ve bunu bir olarak sayması öğretilir. Hadisin devamı burada aktarılmaz.

Rassâ‘ın eserinde, cuma günü ikindi namazından sonra seksen kez okunacak biçim, “Allah’ım, ümmî Peygamber efendimiz Muhammed’e ve ailesine salât ve selâm eyle” diye verilir. Bir rivayette sonuna “tam bir selâm ile” anlamındaki “teslîmen” eklenir.

Sâhilî’nin manzum sözü, salavat biçimini sınırlamadığını gösterir:

“Cuma günü ikindi namazından sonra hidayet önderine seksen salavat getirilir.”

“Ahmed’i ananın seksen yıllık günahı bağışlansın diye; bu, isnadla böyle gelmiştir.”

Kūt müellifi de lafzın serbestliğini açıkça belirtmiştir.

17. Saîd b. Utârid’den, sabah ve akşam üç kez okuyanın günahlarının yıkılıp hatalarının silineceği, sevincinin süreceği, duasının kabul edileceği, umduğuna kavuşacağı ve düşmanına karşı yardım göreceği nakledilir.

18. İbn Ömer yoluyla, Peygamber’in huzurunda bir bedevî ile ilgili bir olay anlatılır; Peygamber’in bu salavatın üstünlüğünü belirttiği nakledilir.

19. İmam Şâfiî’nin bu salavat sebebiyle rüyada görüldüğü yaygın olarak nakledilir. Kendisine “Allah sana ne yaptı?” denildiğinde, “Beni bağışladı, nimetlere eriştirdi; gelin götürülür gibi cennete götürüldüm, üzerime gelinin üzerine saçıldığı gibi ihsanlar saçıldı” dediği anlatılır. “Buna neyle eriştim?” sorusuna, er-Risâle’deki şu sözü sebebiyle olduğu söylenmiştir:

“Allah’ım, Muhammed’e salât olsun; onu ananlar andıkça ve gafiller onu anmaktan gafil kaldıkça.” Kaynakta dua başlangıcıyla haber cümlesi bir arada yazılmıştır; asıl lafız ayrıca korunmuştur.

20. Beş yüz kez okuyanın, Allah dilerse elde etmek istediğine ve zenginliğe kavuşacağı söylenir.

Semhûdî, Cevâhirü’l-ikdeyn fî fazli’ş-şerefeyn’de, tâundan kurtulmak isteyenin bu salavatı çokça okumasını söyler. Bunu İbn Ebî Hacele, İbn Hatîb Yebrûd’dan nakletmiştir. Metinde denenmiş ve doğru olduğu, önemli bir iş veya musibet sırasında bin kez okununca sıkıntının giderilip umulana erişileceği ileri sürülür.

Fâkihânî, el-Fecrü’l-münîr’de Mûsâ ed-Darîr’den şu kıssayı aktarır: Denizde, yakalananın az kurtulduğu “iklâbiyye” adlı fırtınaya tutulurlar. Kısa bir uyku sırasında Peygamber’i rüyasında görür; gemidekilere bu salavatı bin kez söylemelerini bildirmesi istenir. Uyanıp rüyasını anlatır; yaklaşık üç yüz kez okuduklarında Allah’ın sıkıntıyı giderdiğini söyler.

21. İhyâ’da, yedi cuma boyunca her cuma yedi kez okuyana Peygamber’in şefaatinin gerekli olacağı belirtilir.

22. Taberânî el-Kebîr’de; Ahmed, Bezzâr ve İbn Ebî Âsım, Rüveyfi‘ b. Sâbit el-Ensârî’den rivayet eder. “Allah’ım, Muhammed’e salât et, onu sana yakınlık makamına yerleştir” diyenin şefaate erişeceği bildirilir. Bir lafızda “Kıyamet günü sana yakın oturma makamına” denir.

23. Peygamber’e nispet edilen rivayette, “Allah’ım, ruhlar arasında efendimiz Muhammed’in ruhuna salât et...” diye başlayan biçimi okuyanın onu rüyasında göreceği söylenir. Hâfız Dimyâtî bunu Amelü’l-yevm ve’l-leyle’de anmıştır.

24. Her gün otuz üç kez okuyanın kabri ile Muhammed’in kabri arasının açılacağı söylenir.

25. Abdülkādir el-Geylânî’ye nispet edilir. Sabah ve akşam onar kez okuyanın Allah’ın en büyük rızasına ve gazabından güvenliğe erişeceği; ona rahmetin ve kötülüklerden ilâhî korunmanın peş peşe geleceği, işlerinin kolaylaşacağı belirtilir.

Sehâvî, bazı hocalarından bunun her okuyuşunun on bin salavata denk olduğu sözünü nakleder.

26. Ebû Saîd el-Hudrî’den Peygamber’e nispet edilen rivayette, sadaka verecek malı olmayan Müslümanın duasında “Allah’ım, efendimiz Muhammed’e salât et...” diye başlayan bu lafzı söylemesi bildirilir.

27. İmam Senûsî’den nakledilir. Bunu önce anılan hocamızdan aldım:

Allah’tan bir dileği bulunan, sıkıntı veya üzüntü yaşayan yahut musibete uğrayan kimsenin gece yarısı kalkıp güzelce abdest alması, kolayına gelen sûrelerle iki rekât namaz kılması anlatılır. Selâmdan sonra kıbleye dönük hâlde bu salavatı bin kez okursa Allah’ın sıkıntısını gidereceği söylenir. Nakil, “Bu değerli azığa sıkıca sarıl; faydaları çoktur” sözüyle biter.

Mellevî’den yapılan nakil burada sona erer. Bu salavatları üç nüshada yirmi yedi lafız olarak gördüm. Murtazâ, İhyâ şerhinde hocası Mellevî’nin salavatlarının kırk olduğunu belirtmiştir. Belki başka bir derlemedir, belki de müstensih yanılmıştır. En doğrusunu Allah bilir.

Yedinci salavat

Allah’ım! Seni ananlar her andığında ve gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında; Allah’ın ilminin kuşattığı, kaleminin yazdığı, hükmünün yürüdüğü ve ilminin içine aldığı şeyler sayısınca; her şeyin sayısınca, katlarınca ve dolusunca; Allah’ın yarattıkları sayısınca, arşının ağırlığınca, kendi rızası ölçüsünce ve kelimelerinin mürekkebi miktarınca; olmuş, olacak ve Allah’ın ilminde mevcut bulunan şeyler sayısınca kulun ve resulün, ümmî peygamber efendimiz Muhammed’e, ailesine ve ashabına salât ve selâm eyle. Bu salât bütün sayıları içine alsın, bütün sınırları kuşatsın; Allah’ın mülkünün devamıyla devam etsin, Allah’ın bekasıyla baki kalsın.

Şeyh Deyrebî bu salavatı Mücerrebât’ında zikrederek şöyle der:

“Resûlullah’a salât ve selâmın yüce şekillerinden biri de ‘Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e salât eyle…’ diye başlayıp sonuna kadar okunan bu duadır.” Ardından şöyle der:

“Bazıları şöyle demiştir: Bunu on gece boyunca, her gece yatağına gireceği sırada yüz defa okumaya devam eden ve tam bir temizlik üzere kıbleye yönelerek sağ yanı üzerinde uyuyan kimse, Peygamber Efendimiz’i görür.” Allah Teâlâ ona rahmet etsin; ifadesi burada sona erdi.

Sekizinci salavat

Allah’ım! Kalemin yazdığı her harf sayısınca efendimiz Muhammed’e, ailesine ve ashabına salât ve selâm eyle.

Bu salavatı, Hadramut diyarının müftüsü Seyyid Şerîf Abdurrahman b. Muhammed Bâ Alevî, Buğyetü’l-müsterşidîn fî telhîsi fetâvâ ba‘di’l-eimmeti mine’l-ulemâi’l-müteahhirîn adlı eserinde, namazların ardından yapılması istenen ve herhangi bir vakitle sınırlandırılmadan nakledilen zikir ve dualar arasında zikreder. Bâ Sûdân’ın Hadâiku’l-ervâh adlı kitabından, önemli bir başka faydayla birlikte aktararak şöyle der:

Bir fayda

Kutub Haddâd’dan şöyle nakledilmiştir: Ölüm sırasında hüsn-i hâtimeye vesile olan şeylerden biri, akşam namazından sonra dört defa şu duayı okumaktır: “Kendisinden başka ilâh bulunmayan, daima diri ve bütün varlığı ayakta tutan, ölmeyen Allah’tan bağışlanma diler, O’na tövbe ederim. Rabbim, beni bağışla!”

Bazı âriflerden de şöyle nakledilmiştir: Akşam namazından sonra, henüz konuşmadan, “Allah’ım! Kalemin yazdığı her harf sayısınca efendimiz Muhammed’e, ailesine ve ashabına salât eyle” duasını on defa okuyan kimse iman üzere ölür. Bâ Sûdân’ın Hadâiku’l-ervâh’ından nakil burada bitti.

Ben, salâtı selâmdan ayrı getirmenin mekruh oluşundan kaçınmak için bu duaya “ve selâm eyle” lafzını ekledim. Kuvvetli kanaatim, bu lafzın aslında da bulunduğudur.

Dokuzuncu salavat

Allah’ım! Kulun, peygamberin ve resulün olan ümmî peygamber efendimiz Muhammed’e ve Muhammed’in ailesine, senin rızana ve onun hakkının ödenmesine vesile olacak bir salât ile salât ve selâm eyle. Ona vesîleyi ve vaat ettiğin makâm-ı mahmûdu ver. Bizim adımıza onu, lâyık olduğu karşılıkla mükâfatlandır. Bir peygambere ümmeti adına verdiğin en üstün karşılığı ona ver. Peygamberlerden, sıddıklardan, şehitlerden ve salihlerden olan bütün kardeşlerine de salât eyle.

Allah’ım! Öncekiler içinde Muhammed’e salât eyle; sonrakiler içinde Muhammed’e salât eyle; din gününe kadar Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Ruhlar arasında Muhammed’in ruhuna, bedenler arasında onun bedenine, kabirler arasında onun kabrine salât eyle. Salâtlarının en şereflilerini, bereketlerinin artıp çoğalanlarını, şefkatinin inceliğini ve rızanı kulun, peygamberin ve resulün Muhammed üzerine eyle; ona bol bol selâm eyle.

Mesâlikü’l-hunefâ’da bu salavat hakkında, “Ârif imam Şihâbüddin Ahmed es-Sühreverdî, Avârifü’l-maârif adlı eserinde bunu zikretmiştir” denilir.

Ben derim ki: Bu salavat, Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât’ta faydalarıyla birlikte zikredilen üç ayrı duanın, küçük bazı farklılıklarla bir araya getirilmesinden oluşmuştur. (*)

Bu salavatın “Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e, senin rızana ve onun hakkının ödenmesine vesile olacak bir salât eyle…” kısmını, Muhtasaru’l-Buhârî sahibi Şihâb eş-Şercî ez-Zebîdî, es-Sılât ve’l-avâid adlı eserinde müstakil bir dua olarak zikreder ve şöyle der: “Salih fakih Ömer b. Saîd b. Sâhib Zî Ukayb’dan, Resûlullah’ın şöyle buyurduğunu naklettiği rivayet edilir: Her gün bunu otuz üç defa söyleyen kimsenin kabri ile peygamberi Muhammed’in kabri arasını Allah açar.” Nakil burada bitti.

———

(*) Kitabı aktaranın notu:

Faydayı tamamlamak için, müellifin Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabında zikrettiği üç duayı burada faydalarıyla birlikte veriyoruz.

Yirmi birinci salavat [alıntılanan eserdeki numarası]:

Allah’ım! Muhammed’e ve Muhammed’in ailesine, senin rızana ve onun hakkının ödenmesine vesile olacak bir salât eyle. Ona vesîleyi ver; onu vaat ettiğin makâm-ı mahmûda ulaştır. Bizim adımıza onu lâyık olduğu karşılıkla mükâfatlandır. Bir peygambere ümmeti adına verdiğin en üstün karşılığı ona ver. Ona ve peygamberlerle salihlerden olan bütün kardeşlerine salât eyle, ey merhametlilerin en merhametlisi!

İmam Gazzâlî bu salavatı İhyâ’da zikreder ve cuma günü yedi defa okunmasını teşvik eder. Bazılarından, yedi cuma boyunca her cuma yedi defa okuyana Resûlullah’ın şefaatinin vacip olacağını nakleder.

Yedinci salavat [alıntılanan eserdeki numarası]:

Allah’ım! Öncekiler ve sonrakiler içinde ve yüce melekler topluluğunda, din gününe kadar Muhammed’e ve Muhammed’in ailesine salât eyle.

İmam Şa‘rânî şöyle der: Bir defasında bir adam, Resûlullah mescitte otururken huzuruna gelip, “Selâm üzerinize olsun, ey yüce izzet ve engin kerem sahipleri!” dedi. Peygamber Efendimiz onu kendisiyle Ebû Bekir’in arasına oturttu. Oradakiler, Resûlullah’ın bu adama öncelik vermesine şaşırdılar. Bunun üzerine Resûlullah, “Cebrâil bana, bu kişinin bana kendisinden önce hiç kimsenin getirmediği bir salavat getirdiğini bildirdi” buyurdu. Ebû Bekir, “Nasıl salavat getiriyor, yâ Resûlallah?” diye sorunca Resûlullah bu salavatı zikretti.

Altıncı salavat [alıntılanan eserdeki numarası]:

Allah’ım! Ruhlar arasında Muhammed’in ruhuna, bedenler arasında onun bedenine ve kabirler arasında onun kabrine salât eyle.

İmam Şa‘rânî şöyle der: Peygamber Efendimiz bu şekilde salavat getirene dair, “Beni rüyasında görür. Beni rüyasında gören, kıyamet günü de görür. Kıyamet günü beni görene şefaat ederim. Şefaat ettiğim kimse havzımdan içer ve Allah onun bedenini ateşe haram kılar” buyururdu.

Delâil şârihleri de bunu Fâkihânî’den, “yetmiş defa” kaydını ekleyerek zikretmişlerdir.

Ben derim ki: Bu salavatı uyumadan hemen önce, uyuyuncaya kadar okuyarak denedim. Resûlullah’ın mübarek yüzünü ayın içinde gördüm ve kendisine hitap ettim; sonra ayın içinde kayboldu. Bu şerefli hadiste vaat ettiği diğer nimetlere de beni eriştirmesini, salât ve selâm üzerine olsun, onun hürmetine yüce Allah’tan dilerim.

Aktaranın notu burada sona erdi.

Onuncu salavat

Ali b. Ebû Tâlib’in salavatı. Allah yüzünü şereflendirsin.

Allah’ın, meleklerinin, peygamberlerinin, resullerinin ve bütün yaratılmışlarının salâtları Muhammed’in ve Muhammed’in ailesinin üzerine olsun. Ona ve onlara selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketleri olsun.

Bu salavat Ali b. Ebû Tâlib’e aittir; Allah yüzünü şereflendirsin. Ebû Mûsâ el-Medînî bunu ondan rivayet etmiştir. Allah Teâlâ ona rahmet etsin.

On birinci salavat

Seyyide Fâtıma ez-Zehrâ’nın salavatı. Allah ondan razı olsun.

Allah’ım! Ruhu, ruhların, meleklerin ve bütün kâinatın mihrabı olan zâta salât eyle.

Allah’ım! Peygamberlerin ve resullerin imamı olan zâta salât eyle.

Allah’ım! Cennet ehli olan mümin kullarının imamı olan zâta salât eyle.

Bu salavat Seyyide Fâtıma ez-Zehrâ’ya nispet edilmiştir. Allah ondan razı olsun. el-İbrîz’in müellifi, eserinin dördüncü babında bunu zikrederek şöyle der:

Allah ondan razı olsun; yani şeyhi ve zamanının gavsı Seyyid Abdülazîz ed-Debbâğ şöyle dedi:

“Varlığın efendisi, salât ve selâm üzerine olsun, yani evliya divanında hazır bulunduğunda, onunla birlikte Ebû Bekir, Ömer, Osman, Ali, Hasan, Hüseyin ve anneleri Fâtıma ez-Zehrâ da gelir. Bazen hepsi, bazen bir kısmı gelir. Allah hepsinden razı olsun.”

Şöyle dedi: “Daha önce geçtiği üzere, hanımefendimiz Fâtıma, divanda bulunan hanımlarla birlikte sol tarafta oturur ve onların önünde bulunur. Allah ondan ve diğer hanımlardan razı olsun.”

Allah ondan razı olsun, şöyle dedi: “Bir gece onun, babasına salavat getirirken ‘Allah’ım! Ruhu, ruhların mihrabı olan zâta salât eyle…’ diye başlayıp yukarıdaki duanın sonuna kadar söylediğini işittim.”

Allah ondan razı olsun, şöyle dedi: “O, Resûlullah’a salavat getiriyordu; fakat bu lafızlarla değil. Ben yalnızca sözlerinin mânasını çıkardım. En doğrusunu Allah bilir.” İfadesi burada sona erdi.

On ikinci salavat

Efendimiz Zeynelâbidîn b. Ali b. Hüseyin’in salavatı. Allah onlardan razı olsun. [Başlık kaynakta bu şekilde yazılmıştır; aşağıda isim “Zeynelâbidîn Ali b. Hüseyin” şeklinde geçer.]

Allah’ım! Öncekiler içinde Muhammed’e salât eyle; sonrakiler içinde Muhammed’e salât eyle; din gününe kadar Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Genç ve dinç iken Muhammed’e salât eyle; olgunluk çağında, kendisinden razı olunmuş hâliyle Muhammed’e salât eyle; resul ve peygamber olarak Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Razı oluncaya kadar Muhammed’e salât eyle; razı olduktan sonra da Muhammed’e salât eyle; ebediyen, daima Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Kendisine salavat getirilmesini emrettiğin üzere Muhammed’e salât eyle. Kendisine salavat getirilmesini sevdiğin şekilde Muhammed’e salât eyle. Kendisine salavat getirilmesini dilediğin şekilde Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Yarattıklarının sayısınca Muhammed’e salât eyle. Kendi rızan ölçüsünce Muhammed’e salât eyle. Arşının ağırlığınca Muhammed’e salât eyle. Tükenmeyen kelimelerinin mürekkebi miktarınca Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Muhammed’e vesîleyi, lütfu, fazileti ve yüce dereceyi ver.

Allah’ım! Onun burhanını yücelt, hüccetini üstün kıl; Ehl-i beyti ve ümmeti hakkındaki umduğuna onu eriştir.

Allah’ım! Salâtlarını, bereketlerini, şefkatini ve rahmetini sevgilin ve seçkin kulun Muhammed’e, onun temiz ve arınmış Ehl-i beytine ihsan eyle.

Allah’ım! Yarattıklarından herhangi birine ettiğin salâtın en üstünüyle Muhammed’e salât eyle; aynı şekilde Muhammed’e bereket ihsan et ve aynı şekilde Muhammed’e rahmet eyle.

Allah’ım! Örtüp bürüdüğünde geceleyin Muhammed’e salât eyle; aydınlandığında gündüzleyin Muhammed’e salât eyle; âhirette de dünyada da Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Muhammed’e eksiksiz bir salât eyle; Muhammed’e tam bir bereket ihsan et; Muhammed’e eksiksiz bir selâm eyle.

Allah’ım! Hayrın imamı, hayra önderlik eden ve rahmet resulü olan Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Ebedler boyunca, devirler boyunca Muhammed’e salât eyle.

Allah’ım! Ümmî, Arap, Kureyşli, Hâşimî, Ebtahlı, Tihâmeli, Mekkeli peygamber Muhammed’e salât eyle. O; taç ve asa, cihad ve ganimet sahibi; hayır ve erzak sahibi; seriyyeler, ihsanlar, âyetler, mucizeler, apaçık alâmetler, makâm-ı mahmûd, başına varılan havuz ve şefaat sahibi; ibadete lâyık Rabbe secde eden zâttır.

Allah’ım! Kendisine salavat getirenlerin sayısınca ve kendisine salavat getirmeyenlerin sayısınca Muhammed’e salât eyle.

Bu salavat Zeynelâbidîn Ali b. Hüseyin’e aittir. Allah onlardan razı olsun. Dedesi Resûlullah’a salavat getirirken bunu söylediği ve insanların da kendisini işittiği rivayet edilmiştir.

Kastallânî, Mesâlikü’l-hunefâ’da ve başka âlimler de eserlerinde bunu zikretmişlerdir.

On üçüncü salavat

Abdullah b. Abbas’ın salavatı. Allah ikisinden razı olsun: “Allah’ım! Ey yaratılmışlara lütfu devamlı olan! Ey ihsanda eli açık olan! Ey yüce bağışların sahibi! Huy bakımından insanların en hayırlısı Muhammed’e salât eyle. Ey yücelik sahibi, bu akşam vakti bizi bağışla!”

Bu salavat Abdullah b. Abbas’a aittir. Allah ikisinden razı olsun. Ebû Mûsâ el-Medînî bunu ondan rivayet etmiştir. Allah Teâlâ ona rahmet etsin.

On dördüncü salavat

Ali b. Abdullah b. Abbas’a ait salavat. Allah onlardan razı olsun.

Allah’ım! Senden, sana yöneltilen dileklerin en üstünüyle; katında en sevgili ve en değerli isimlerinle; bize Muhammed’i peygamber kılmakla ihsan ettiğin nimet hürmetine isterim. Salât ve selâm onun üzerine olsun. Onunla bizi sapıklıktan kurtardın; ona salavat getirmemizi emrettin; ona getirdiğimiz salavatı, ihsanından bir derece, kefaret, lütuf ve bağış kıldın. Emrini yüceltmek, buyruğuna uymak ve vaadinin gerçekleşmesini dilemek üzere sana dua ediyorum. Bu, Peygamberimiz’in üzerimizdeki hakkını eda etmek bakımından bize düşen vazifenin gereğidir. Sen kullara ona salavat getirmeyi farz kılarak emrettin. Zâtının celâli ve azametinin nuru hürmetine senden dileriz: Sen ve meleklerin, kulun, resulün, peygamberin ve seçkin kulun Muhammed’e, yarattıklarından herhangi birine edilen salâtın en üstünüyle salât eyleyin. Şüphesiz sen hamde lâyık ve şanı yücesin.

Allah’ım! Onun derecesini yükselt; makamını şereflendir; mizanını ağırlaştır; sevabını bol eyle; hüccetini galip kıl; dinini üstün getir; nurunu parlat; ikramını devamlı kıl. Soyundan ve Ehl-i beytinden, gözünü aydın edecek kimseleri ona kavuştur. Kendisinden önce gelip geçmiş peygamberler arasında onu yücelt.

Allah’ım! Muhammed’i peygamberler arasında tâbileri en çok, yardımcıları en fazla, ikramı ve nuru en üstün, derecesi en yüksek, cennetteki menzili en geniş, sevabı en üstün, huzuruna yakınlığı en fazla, makamı en sağlam, sözü en isabetli, dileği en çok kabul edilen, katındaki nasibi en üstün ve senin nezdindekilere rağbeti en büyük olan kıl. Onu Firdevs’in, üstünde başka bir derece bulunmayan en yüce derecelerindeki köşklere yerleştir.

Allah’ım! Muhammed’i sözü en doğru olan, isteği en çok kabul edilen, ilk şefaat eden ve şefaati kabul olunanların en üstünü kıl. Ümmetine öyle bir şefaat etmesine izin ver ki öncekiler ve sonrakiler ona imrensinler. Kulların arasında kesin hükmünle ayrım yaptığında Muhammed’i sözü en doğru, ameli en güzel, yolu hidayete erdirilmiş olanlar arasında kıl.

Allah’ım! Peygamberimiz’i, önümüzden gidip bizi bekleyen öncümüz; havzını da varacağımız yer kıl.

Allah’ım! Bizi onun zümresinde haşret; sünnetiyle amel etmeye muvaffak kıl; dini üzere canımızı al; bizi onun topluluğu ve zümresi içinde kıl.

Allah’ım! Onu görmeden kendisine iman ettiğimiz gibi bizi onunla bir araya getir. Bizi onun girdiği yere koyup, nimet verdiğin peygamberler, sıddıklar, şehitler ve salihlerle birlikte onun arkadaşları arasına katıncaya kadar ondan ayırma. Onlar ne güzel arkadaştır!

Allah’ım! Hidayet nuru, hayra önderlik eden, doğru yola çağıran, rahmet peygamberi, takva sahiplerinin imamı ve âlemlerin Rabbinin resulü Muhammed’e salât eyle. O senin risaletini tebliğ etti, âyetlerini okudu, kullarına nasihat etti, hudutlarını ayakta tuttu, ahdine vefa gösterdi, hükmünü yürüttü, sana itaati emretti ve sana isyanı yasakladı. Dost edinilmesini sevdiğin dostunu dost, düşman bilinmesini sevdiğin düşmanını düşman bildi. Allah Muhammed’e salât eylesin.

Allah’ım! Bedenler arasında onun bedenine, ruhlar arasında onun ruhuna, durulacak yerlerde onun durduğu yere, şahit olunan yerlerde onun bulunduğu yere ve adı anıldığı zaman anılışına salât eyle. Bu, bizden Peygamberimiz’e bir salât olsun.

Allah’ım! Selâm her anıldığında bizim selâmımızı ona ulaştır. Peygamber’e selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketleri olsun.

Allah’ım! Yakın meleklerine, tertemiz peygamberlerine, gönderdiğin resullerine, arşını taşıyanların hepsine, Cebrâil’e, Mîkâil’e, İsrâfil’e, ölüm meleğine, Rıdvân’a ve Mâlik’e salât eyle. Kirâmen kâtibîn meleklerine, göklerde ve yerlerde sana itaat edenlerin hepsine salât eyle.

Allah’ım! Peygamberinin Ehl-i beytine, resullerin ailelerinden herhangi birine verdiğinin en üstününü ver. Peygamberinin ashabını, resullerin ashabından herhangi birine verdiğin en üstün karşılıkla mükâfatlandır.

Allah’ım! Müslüman erkekleri ve kadınları, mümin erkekleri ve kadınları; onların dirilerini ve ölülerini bağışla. Bizi ve imanda bizden önce geçmiş kardeşlerimizi bağışla. Kalplerimizde iman edenlere karşı kin bırakma. Rabbimiz! Şüphesiz sen çok şefkatli ve merhametlisin.

Bu salavat Ali b. Abdullah b. Abbas’a aittir. Allah onlardan razı olsun.

Hâfız Sehâvî’nin nakline göre, Allah ondan razı olsun, gece namazını bitirince Allah’a hamd ve senâ eder, ardından Peygamber Efendimiz’e salavat getirir, sonra “Allah’ım! Senden, sana yöneltilen dileklerin en üstünüyle isterim…” diye başlayıp duanın sonuna kadar okurdu.

Bu dua, küçük bir farklılıkla Delâilü’l-hayrât’ta da bulunmaktadır.

On beşinci salavat

İmam Şâfiî’nin salavatı. Allah ondan razı olsun. Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât’ta bulunana ilâve kısımlarıyla birlikte.

Onu ananlar her andığında ve gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında Allah Muhammed’e salât eylesin. Öncekiler ve sonrakiler içinde, yarattıklarından herhangi birine ettiği salâttan daha üstün, daha çok ve daha arı bir salât ile ona salât eylesin. Ümmetinden herhangi birini ona getirdiği salavat sebebiyle arındırdığının en üstünüyle bizi de ona salavat getirmekle arındırsın. Selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketleri onun üzerine olsun. Allah onu bizim adımıza, bir resule gönderildiği kimseler adına verdiği en üstün karşılıkla mükâfatlandırsın. Çünkü bizi onunla helâkten kurtardı; bizi, razı olduğu ve meleklerini, yaratılmışlarından nimet verdiklerini kendisiyle seçkin kıldığı dine bağlı olarak, insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmet içinde kıldı. Dinimizde ve dünyamızda pay aldığımız, bu ikisindeki veya birindeki bir kötülüğün bizden giderilmesine vesile olan açık ya da gizli hiçbir nimet yoktur ki Muhammed onun sebebi olmasın. O, o nimetin hayrına önderlik eder, doğru yönünü gösterir; helâki ve doğru yolun aksindeki kötü varış yerlerini uzaklaştırır; helâke götüren sebepleri unutturur; doğru yolu göstermek ve o tehlikelerden sakındırmak hususunda öğüdünü yerine getirir. Salât ve selâm üzerine olsun. Allah, İbrâhim’e ve İbrâhim’in ailesine salât ettiği gibi efendimiz Muhammed’e ve ailesine salât ve selâm eylesin. Şüphesiz O hamde lâyık ve şanı yücedir.

Bu, İmam Şâfiî’nin er-Risâle’de bulunan devamıyla birlikte salavatıdır. Allah ondan razı olsun. Tamamı salavat niyetiyle okunabilsin diye, metindeki şu kelimeyi çıkardım:

“Bizi ve sizi ona salavat getirmekle arındırsın” sözündeki “ve sizi” ifadesini. Çünkü bu, onun kendi arkadaşlarına hitabıdır. Söz konusu kitabına bakan kimse bu ifadeyi görür. Peygamber Efendimiz’e salavat olarak okuyacak kişinin söylemesine uygun düşmediği için bunu çıkardım. Baş kısmını, yani meşhur salavatı Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabımda da zikrettim ve orada faziletlerini açıkladım.

Şeyh Şerefüddin Ebû Saîd Şa‘bân b. Muhammed el-Kureşî’nin el-İskâm fî nevâdiri’s-salâti ve’s-selâm alâ seyyidinâ Muhammed hayri’l-enâm adlı kitabında gördüm ki imamımız Şâfiî, duasına şöyle başlardı: “Allah’ım! Nurlarının denizi, sırlarının madeni, hüccetinin dili, mülkünün gözdesi ve huzurunun imamı olan efendimiz Muhammed’e ve efendimiz Muhammed’in ailesine salât ve selâm eyle.” Nakil bitti.

Bu salavat, Nûru’l-kıyâme salavatının bir kısmıdır. Söz konusu salavat, Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât’ta yirmi yedinci sıradadır. Orada ârif Sâvî’den, bunun bir taş üzerinde kudret yazısıyla bulunmuş olduğu naklini aktarmıştım.

Delâil şârihlerinden de bunun on dört bin salavata denk olduğu nakledilmiştir. Daha önce, bu kitabın altıncı salavatı olan Şihâb el-Mellevî’nin salavatları arasında dördüncü dua olarak geçti. Oradaki açıklaması da Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât’ta Sâvî’den ve Delâil şârihlerinden naklettiğime yakın biçimde verildi.

———

Kitabı aktaranın notu: Faydayı tamamlamak için, müellifin Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı eserinde zikrettiği İmam Şâfiî’ye ait salavatları, faydalarıyla birlikte burada naklediyoruz:

Yirmi sekizinci salavat [alıntılanan eserdeki numarası]:

Allah’ım! Kendisine salavat getirenlerin sayısınca Muhammed’e salât eyle. Kendisine salavat getirmeyenlerin sayısınca Muhammed’e salât eyle. Kendisine salavat getirilmesini emrettiğin üzere Muhammed’e salât eyle. Kendisine salavat getirilmesini sevdiğin şekilde Muhammed’e salât eyle. Ona lâyık olduğu şekilde Muhammed’e salât eyle.

Yirmi dokuzuncu salavat [alıntılanan eserdeki numarası]:

Onu ananlar her andığında ve gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında Allah Peygamberimiz Muhammed’e salât eylesin.

Bu iki şerefli salavat, efendimiz İmam Şâfiî’ye aittir. Allah ondan razı olsun.

“Allah’ım! Kendisine salavat getirenlerin sayısınca Muhammed’e salât eyle…” diye başlayan ilk salavat hakkında Delâil şârihleri şöyle der: Ebü’l-Abbas İbn Mendîl, Tuhfetü’l-makâsıd’da İmam Şâfiî’nin rüyada görüldüğünü zikretmiştir. Kendisine “Allah sana ne yaptı?” denilince, “Beni bağışladı” demiştir. “Ne sebeple?” diye sorulunca, “Peygamber Efendimiz’e salavat getirirken söylediğim beş cümle sebebiyle” cevabını vermiştir. “Onlar nelerdir?” denilince, “Şöyle derdim” diyerek bu salavatı zikretmiştir. [Nakil aşağıda devam eder.]

[Kaynakta devam işareti.]

———

“Allah Peygamberimiz Muhammed’e, onu ananlar her andığında…” diye başlayan ikinci salavata gelince: Lafızlarının bir kısmı aşağıda aktarılacak rivayetlerden farklı olsa da doğru şekli budur. Çünkü onu, imamımız Şâfiî’nin arkadaşı İmam Müzenî’nin el yazısını taşıyan bir nüshadan istinsah edilmiş er-Risâle nüshasından naklettim. Allah ikisinden razı olsun. Oradaki ifade şöyledir: “Onu ananlar her andığında ve gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında Allah Peygamberimiz Muhammed’e salât eylesin. Öncekiler ve sonrakiler içinde, yarattıklarından herhangi birine ettiği salâttan daha üstün, daha çok ve daha arı bir salât ile ona salât eylesin. Ümmetinden herhangi birini ona getirdiği salavat sebebiyle arındırdığının en üstünüyle bizi ve sizi de ona salavat getirmekle arındırsın. Ona selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketleri olsun. Allah onu bizim adımıza, bir resule gönderildiği kimseler adına verdiği en üstün karşılıkla mükâfatlandırsın.” Nakil bitti.

Kitabı aktaranın uyarısı:

Seyyid Nebhânî, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabının sonunda şöyle demiştir:

“Bu kitabın 80. sayfasında, efendimiz İmam Şâfiî’nin ‘Allah’ım! Peygamberimiz Muhammed’e, onu ananlar her andığında…’ diye başlayan salavatını, arkadaşı İmam Müzenî’nin el yazısını taşıyan bir nüshadan aktarılmış nüshadan naklettiğimi söylemiştim. Sonradan anladım ki benim nüshamın aktarıldığı nüsha eski ve sahih olmakla birlikte üzerinde Müzenî’nin el yazısı bulunmamaktadır.” Bu sebeple açıklama yapmak gerekli oldu. Nakil bitti.

Birkaç satır sonra da İbrâhimî salavatı getirerek şöyle demiştir: “Allah, İbrâhim’e ve İbrâhim’in ailesine salât ettiği gibi Muhammed’e ve Muhammed’in ailesine salât eylesin. Şüphesiz O hamde lâyık ve şanı yücedir.”

Râfiî, İbrâhim el-Mervezî’den şunu aktarır: Bir kimse Peygamber Efendimiz’e en üstün salavatı getirmeye yemin ederse, yeminini yerine getirmesinin yolu bu salavatı okumaktır.

Nevevî şöyle der: “Öyle anlaşılıyor ki bunu, Şâfiî’nin bu şekli zikretmiş olmasından çıkarmıştır. Belki de bu ifadeyi ilk kullanan odur.” Nevevî,

er-Ravza’da, yeminin İbrâhimî salavatla yerine getirileceğini doğru bulmuştur. Çünkü Peygamber Efendimiz, kendisine nasıl salavat getireceklerini soran ashabına bunu öğretmiştir; kendisi için ancak en şerefli ve en üstün olanı seçer. Bununla birlikte Şâfiî’nin salavatı da en eksiksiz ve sevabı en çok salavatlardandır. Abdullah b. Hakem’den şöyle rivayet edilmiştir: “Şâfiî’yi rüyada gördüm. ‘Allah sana ne yaptı?’ dedim. ‘Bana rahmet etti ve beni bağışladı. Gelin götürülür gibi cennete götürüldüm; gelinin üzerine saçıldığı gibi üzerime saçılar saçıldı’ dedi. ‘Bu hâle nasıl eriştin?’ diye sordum. Şöyle dedi: ‘Bana birisi, er-Risâle’deki “Allah Muhammed’e, onu ananların anışları ve gafillerin onu anmaktan gafletleri sayısınca salât eylesin” sözün sebebiyle, dedi.’ Sabah olunca er-Risâle’ye baktım; rüyada gördüğüm gibi olduğunu buldum.”

Müzenî yoluyla gelen bir rivayette ise şöyle denilir: “Şâfiî’yi ölümünden sonra rüyada gördüm ve ‘Allah sana ne yaptı?’ dedim. ‘er-Risâle’de Peygamber Efendimiz’e getirdiğim bir salavat sebebiyle beni bağışladı. O salavat şudur: Allah’ım! Onu ananlar her andığında Muhammed’e salât eyle; gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında Muhammed’e salât eyle’ dedi.” Şeyh, Delâilü’l-hayrât şerhinde bütün bunları Hâfız Sehâvî’nin

el-Kavlü’l-bedî‘ adlı kitabından nakletmiştir. Bir kısmı da İbrâhimî salavat zikredilirken el-Mevâhibü’l-ledünniyye’den aktarılmıştı.

İmam Gazzâlî, İhyâ’da Ebü’l-Hasan eş-Şâfiî’den şöyle nakleder: “Peygamber Efendimiz’i rüyada gördüm. ‘Yâ Resûlallah! Şâfiî, er-Risâle’de “Allah Muhammed’e, onu ananlar her andığında ve gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında salât eylesin” dediği için senin adına nasıl mükâfatlandırıldı?’ diye sordum. Resûlullah, ‘Benim adıma, hesap için bekletilmeyecek olmasıyla mükâfatlandırıldı’ buyurdu.”

Kitabı aktaranın notu burada sona erdi.

On altıncı salavat

Taberânî’nin salavatı

Allah’ım! Sana hamd edenlerin sayısınca sana hamd olsun. Sana hamd etmeyenlerin sayısınca sana hamd olsun. Hamd edilmesini sevdiğin şekilde sana hamd olsun. Allah’ım! Kendisine salavat getirenlerin sayısınca Muhammed’e salât eyle. Kendisine salavat getirmeyenlerin sayısınca Muhammed’e salât eyle. Kendisine salavat getirilmesini sevdiğin şekilde Muhammed’e salât eyle.

Hâfız Sehâvî şöyle der: Taberânî’nin ed-Duâ adlı eserinden rivayet ettiğimize göre o, Peygamber Efendimiz’i rüyada, bize nakledilen vasıflarıyla görmüştür. Kendisine, “Ey Peygamber! Selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketleri senin üzerine olsun. Yâ Resûlallah! Allah Teâlâ bana söylemekte olduğum bazı sözler ilham etti” demiştir. Resûlullah, “Nedir onlar?” diye sorunca, “Allah’ım! Sana hamd olsun…” diye başlayıp duanın tamamını söylemiştir. Bunun üzerine Resûlullah, ön dişleri görününceye kadar tebessüm etmiş; Taberânî de onun ön dişleri arasındaki aralıktan nur çıktığını görmüştür.

On yedinci salavat

Efendimiz Ahmed er-Rifâî’ye ait. Allah ondan razı olsun.

Allah’ım! Nurlarının denizi, sırlarının madeni, inayetinin özü, hüccetinin dili, yarattıklarının en hayırlısı ve sana en sevgilisi olan, kendisiyle peygamberleri ve resulleri sona erdirdiğin kulun ve peygamberin; ümmî, Kureyşli peygamber efendimiz Muhammed’e, ailesine ve ashabına salât ve selâm eyle. İzzet sahibi Rabbin, onların yakıştırdıklarından münezzehtir. Gönderilmiş peygamberlere selâm olsun. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur.

On sekizinci salavat

Yine efendimiz Ahmed er-Rifâî’ye ait. Allah ondan razı olsun.

Allah’ım! Parıldayan nur, ışıldayan ay, doğan dolunay, bolca akan feyiz, geniş yardım, şefaat eden sevgili, şeriatı bildiren peygamber, emrini açıkça duyuran resul; emredilene itaat eden, hitaba kulak veren, keskin kılıç, hakikatleri toplayan kalp ve yaş döken göz sahibi efendimiz Muhammed’e salât eyle. Onun ailesine, değerli evlâtlarına, büyük ashabına ve onlara uyan Ehl-i sünnet ve İslâm mensuplarına da salât eyle.

On dokuzuncu salavat

Yine efendimiz Ahmed er-Rifâî’ye ait. Allah ondan razı olsun.

Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e öyle bir salât eyle ki onunla satırlar yazılsın, gönüller ferahlasın ve senden bir rahmetle bütün işler kolaylaşsın; ey mutlak izzet sahibi, ey çok bağışlayan! Ailesine ve ashabına da salât ve selâm eyle.

Yirminci salavat

Yine efendimiz Ahmed er-Rifâî’ye ait. Allah ondan razı olsun.

Allah’ım! Kemâle erdirilmiş zât ve indirilmiş rahmet olan kulun, resulün, sevgilin ve seçkin kulun efendimiz Muhammed’e, ailesine, eşlerine, evlâtlarına ve komşularına; seni ananların anışları ve seni anmaktan gafil olanların gafletleri sayısınca salât, selâm ve bereket ihsan eyle.

Yirmi birinci salavat

Yine efendimiz Ahmed er-Rifâî’ye ait. Allah ondan razı olsun.

Allah’ım! İşin başlangıcından sonuna kadar bildiklerinin sayısınca efendimiz Muhammed’e ve onu dost edinenlere, ailesine ve ashabına salât ve selâm eyle.

Yirmi ikinci salavat

Yine efendimiz Ahmed er-Rifâî’ye ait. Allah ondan razı olsun: “Allah’ım! Kulun, resulün, halîlin ve sevgilin efendimiz Muhammed’e öyle bir salât eyle ki onunla ihlâs mertebelerine yükseleyim ve hususi yakınlığın son derecesine erişeyim. İlminin kuşattığı ve kitabının saydığı şeyler sayısınca; seni ananlar her andığında ve gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında ona tam bir selâm eyle.”

Bu altı salavat, büyük ve meşhur kutub efendimiz Ebü’l-Abbas Ahmed er-Rifâî’ye aittir. Allah ondan razı olsun ve bizi bereketlerinden faydalandırsın. Bunların ilki hakkında şöyle denilir: Her gün sabah namazından sonra, herhangi bir murat ve niyetle okumaya devam eden kimsenin ihtiyacı Allah Teâlâ’nın izniyle gerçekleşir. On iki bin defa okuyan, Peygamber Efendimiz’i rüyasında görür. Herhangi bir ihtiyaç, önemli iş veya maksat için kırk sabah devam eden kimsenin maksadı Allah’ın inayetiyle gerçekleşir. Kısa oluşuna rağmen bu, tam ve kapsamlı salavatlardandır.

———

Kitabı aktaranın notu: Faydayı tamamlamak için, müellifin Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabında, otuz üçüncü salavat olarak zikrettiği efendimiz Ebü’l-Abbas Ahmed er-Rifâî’ye ait salavatı, faydalarıyla birlikte buraya aktarıyoruz:

Allah’ım! En önceki nuruna ve hakikati sabit yoluna salât, selâm ve bereket ihsan eyle. Onu, varlık âlemine kuşatıcı bir rahmet olarak ortaya çıkardın; seni müşahedeyle şereflendirdin; peygamberliğin ve risaletin için seçtin. Müjdeleyici, uyarıcı, Allah’ın izniyle O’na çağıran ve aydınlatan bir kandil olarak gönderdin. O, ilk dairenin bâ harfinin merkez noktası, kutbiyyet elifinin sırlarının sırrıdır. Onunla varlığın bitişik hâlini açtın; lütuf bağışlarıyla onu en şerefli makamlara ve makâm-ı mahmûda tahsis ettin. Keşif ve şuhûd ehlinin müşahede ettiği kitabında onun hayatına yemin ettin. O, senin nüfuz eden kadim sırrın, cevherlik hakikatinin akan suyudur. Maden, hayvan ve bitki olarak bütün varlıklara onunla hayat verdin. Kalplerin kalbi, ruhların ruhu, güzel sözlerin bildiricisi; yüce kalem, kuşatıcı arş; iki âlemin bedeninin ruhu, iki denizin arası, ikinin ikincisi ve iki âlemin övüncü olan Ebü’l-Kāsım, Ebü’t-Tayyib, efendimiz Muhammed b. Abdullah b. Abdülmuttalib’e salât eyle. O senin kulun, peygamberin, sevgilin ve resulün, ümmî peygamberdir. Ona, ailesine ve ashabına, her vakit ve her anda zâtının azameti ölçüsünce bol bol selâm eyle. İzzet sahibi Rabbin, onların yakıştırdıklarından münezzehtir. Gönderilmiş peygamberlere selâm olsun. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur.

Bu salavatı, meşhur veli Şeyh İzzeddin Ahmed es-Sayyâd er-Rifâî, el-Maârifü’l-Muhammediyye ve’l-vezâifü’l-Ahmediyye adlı kitabında nakletmiş; zamanın kutbu ve irfan denizi efendimiz Ebü’l-Alemeyn Ahmed er-Rifâî’ye nispet etmiştir. Allah onun sırrını mukaddes kılsın, bizi bereketlerinden faydalandırsın.

Şöyle demiştir: “Şer‘î virdlerinden biri de bu salavattır. Adı Cevheretü’l-esrâr’dır. Rifâî büyüklerinin kemâl ehli olanları arasında denenmiş ve tanınmıştır. Buna devam etmek, yüce derecelere ve gizli sırların mânalarına nebevî huzur tarafından erişmenin en güzel vesilelerindendir.”

Kitabı aktaranın notu burada sona erdi.

Yirmi üçüncü salavat

Efendimiz Abdülkādir-i Geylânî’nin —Allah ondan razı olsun— salavatı.

Allah’ım! Salâtlarının en üstününü daima, bereketlerinin en çok artıp çoğalanını sürekli, selâm ve tazimlerinin en temizini fazilet ve sayı bakımından şu yüce zâta ihsan eyle: İnsanî hakikatlerin en şereflisi; iman inceliklerinin madeni; ihsan tecellilerinin Tûr’u; Rahmânî sırların iniş yeri; Rabbânî mülkün gelini; nebîler gerdanlığının ortasındaki cevher; resuller ordusunun öncüsü; bütün yaratılmışların en üstünü; en yüce izzet sancağının taşıyıcısı; en yüksek şerefin dizginlerini elinde tutan; ezel sırlarının şahidi; ilk ilâhî takdirlerin nurlarını müşahede eden; kıdem lisanının tercümanı; ilim, hilim ve hikmetlerin kaynağı; cüz’î ve küllî varlık sırrının mazharı; ulvî ve süflî varlığın göz bebeği; iki âlemin bedeninin ruhu; iki yurdun hayat kaynağı; kulluğun en yüksek mertebeleriyle ahlâklanmış; seçkinlik makamlarının sırlarına ermiş; şereflilerin efendisi; üstün vasıfları kendinde toplayan; en büyük halîl; en keremli sevgili; en yüce mertebe ve makamlara mahsus kılınmış; en açık burhan ve delillerle desteklenmiş; düşmanlarının kalbine salınan korku ve mucizelerle yardım görmüş; ebedî şerefli cevher; kadîm ve sermedî nur; efendimiz ve peygamberimiz Muhammed’e…

Yaratılışa çıkarılışında ve varlığında övülmüş; her şahit ve meşhut için müşahede ve şühud hazretini açan; her şeyin nuru ve hidayeti; her sırrın sırrı ve parıltısı; sırların kendisinden açıldığı, nurların kendisinden doğduğu; bâtın sır, zâhir nur; kâmil efendi; açan ve tamamlayan; evvel ve âhir, bâtın ve zâhir; Âkıb ve Hâşir; nehyeden ve emreden; öğüt veren ve yardım eden; sabreden ve şükreden; itaat eden ve zikreden; Mâhî ve Mâcid; aziz ve hamdeden; iman eden ve ibadet eden; tevekkül eden ve zühd sahibi; kıyam eden ve itaatkâr; şahit, velî ve övgüye lâyık; burhan ve hüccet; kendisine itaat edilen ve seçilmiş; boyun eğen ve huşû sahibi; iyilik sahibi ve yardım dileyen; apaçık hak; Tâhâ ve Yâsîn; Müzzemmil ve Müddessir; resullerin efendisi, müttakilerin imamı, nebîlerin sonuncusu ve âlemlerin Rabbinin sevgilisi; seçilmiş nebî ve seçkin resul; hükmeden, adaletli, hikmetli, bilgili, aziz, şefkatli ve merhametli; Senin kadîm nurun ve dosdoğru yolun; kulun, resulün, safiyetle seçtiğin, halîlin, Sana delâlet eden, kendisiyle sırdaşça konuştuğun, seçkinin, hazinen ve tercih ettiğin; hayrın imamı ve öncüsü; rahmet elçisi; ümmî, Arap, Kureyşli, Hâşimî, Ebtahlı, Mekkeli, Medineli, Tihâmeli nebî; şahit ve meşhut; yakınlığa erdirilmiş velî; saadet sahibi ve saadete mazhar olan…

Sevgili ve şefaatçi; şerefli ve yüce; güzel ve eşsiz; öğüt veren, müjdeleyen ve uyaran; şefkatli ve halîm; cömert ve kerem sahibi; temiz ve mübarek; yüksek makam sahibi; doğru sözlü, doğruluğu tasdik edilmiş ve güvenilir; Senin izninle Sana çağıran, ışık saçan kandil olan… O, hakikatleri delilleriyle kavradı ve bütün yaratılmışları geçti. Sen onu sevgili edindin; yakınına alıp onunla münâcat ettin; huzurunu gözetir hâlde kendine yaklaştırdın. Risaleti, yol göstermeyi, müjdelemeyi, uyarmayı ve nübüvveti onunla tamamladın. Düşmanlarının kalbine korku salarak ona yardım ettin; bulutlarla onu gölgeledin; güneşi onun için geri döndürdün; ayı onun için yardın. Keleri, kurdu, ceylanı, hurma kütüğünü, deveyi, dağı, toprak parçasını ve ağacı onun için konuşturdun. Parmaklarından duru su akıttın. Kuraklık ve kıtlık yılında, duası üzerine bulutlardan bol yağmur indirdin; bununla çorak yerler, kayalıklar, sarp ve düz araziler, kumluklar ve taşlıklar yeşerdi. Onu bir gece Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya, oradan yüce göklere, Sidretü’l-müntehâ’ya ve iki yay aralığı kadar, hatta daha yakın makama yürüttün. Ona en büyük âyeti gösterdin; onu en yüce gayeye eriştirdin. Hitap, murakabe, doğrudan konuşma, müşahede ve gözle görme ile ikramda bulundun. Mahşerdeki en büyük korku gününde onu eşsiz vesileye ve en büyük şefaate mahsus kıldın. Özlü sözleri ve hikmet cevherlerini onda topladın. Ümmetini ümmetlerin en hayırlısı kıldın; geçmiş ve gelecek günahını bağışladın. O, risaleti tebliğ etti, emaneti yerine getirdi, ümmete nasihat etti, kederi giderdi, karanlığı açtı, Allah yolunda cihad etti ve kendisine yakîn gelinceye kadar Rabbine ibadet etti.

Allah’ım! Onu, öncekilerin ve sonrakilerin kendisine gıpta edeceği Makām-ı Mahmûd’a eriştir.

Allah’ım! Dünyada adını yücelterek, dinini üstün kılarak ve şeriatını devam ettirerek; âhirette ise ümmetine şefaatini kabul ederek onu yücelt. Ecrini ve mükâfatını bol eyle. Öncekilere ve sonrakilere üstünlüğünü, huzuruna yakın kılınmış bütün şahitlerin önüne geçirilmesini daim eyle.

Allah’ım! Onun en büyük şefaatini kabul eyle; yüce derecesini yükselt. İbrâhim’e ve Mûsâ’ya ihsan ettiğin gibi, ona da dünyada ve âhirette dileğini ver.

Allah’ım! Onu, Senin katında kullarının şerefçe en keremlilerinden, derecece en yükseklerinden, değer bakımından en büyüklerinden ve şefaat bakımından en güçlülerinden eyle.

Allah’ım! Onun burhanını yücelt, hüccetini apaçık kıl; ehl-i beyti ve zürriyeti hakkındaki ümidine onu eriştir.

Allah’ım! Zürriyetinden ve ümmetinden gözünü aydın edecek kimseleri ona tâbi kıl. Bir peygamberi ümmeti adına mükâfatlandırdığının en hayırlısıyla onu bizim adımıza mükâfatlandır. Bütün peygamberleri de hayırla mükâfatlandır.

Allah’ım! Gözlerin gördüğü ve kulakların işittiği şeyler sayısınca efendimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle. Ona salavat getirenlerin sayısınca, getirmeyenlerin sayısınca salât ve selâm eyle. Ona salavat getirilmesini sevdiğin ve razı olduğun şekilde salât ve selâm eyle. Bize ona salavat getirmeyi emrettiğin şekilde ve ona salavat getirilmesine yaraşır biçimde salât ve selâm eyle.

Allah’ım! Allah’ın nimetleri ve ihsanları sayısınca ona ve âline salât ve selâm eyle.

Allah’ım! Ona, âline, ashabına, evlâtlarına, eşlerine, zürriyetine, ehl-i beytine, yakın soyuna, aşiretine, evlilik yoluyla akrabalarına, sevdiklerine, tâbilerine, taraftarlarına ve yardımcılarına salât eyle. Onlar sırlarının muhafızları, nurlarının madenleri, hakikatlerin hazineleri, halkın yol göstericileri ve kendilerine uyanlar için hidayet yıldızlarıdır. Onlara çok, sürekli ve ebedî selâm ihsan eyle. Bütün sahâbeden sürekli razı ol: Yarattıklarının sayısınca, arşının ağırlığınca, zâtının rızası ölçüsünce ve kelimelerinin mürekkebince; Seni her anan andığında ve her gafil Seni anmayı unuttuğunda… Bu salât Senin rızana vesile, onun hakkını eda ve bizim için salâh olsun. Ona vesileyi, fazileti ve yüksek, yüce dereceyi ihsan eyle. Onu Makām-ı Mahmûd’a eriştir; kendisi için bağlanan sancağı ve başına varılacak havzı ona ver. Nebî ve resul kardeşlerinin hepsine, bütün velîlere ve sâlihlere de salât eyle. Allah’ın salâtları hepsinin üzerine olsun.

Allah’ım! Nuru yaratılmışlardan önce olan, zuhuru âlemlere rahmet olan efendimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle: Yarattıklarından gelip geçenlerin ve kalanların, saadete erenlerin ve bedbaht olanların sayısınca… Bütün sayıları kuşatan, bütün sınırları içine alan; gayesi, sonu, müddeti ve bitişi olmayan bir salâtla; Senin ona ihsan ettiğin salâtınla… Ona arz edilen ve katında kabul edilen; Senin devamınla devam eden, bekānla bâki kalan, sonunu ancak ilminin kuşattığı bir salâtla… Seni ve onu razı eden, kendisiyle bizden de razı olacağın; yeri ve göğü dolduran; düğümleri çözdüğün, sıkıntıları giderdiğin, benim işlerimde ve Müslümanların işlerinde lütfunu akıttığın bir salâtla… Sürekli bereket ihsan eyle. Bize âfiyet ver, bizi doğru yola ilet ve emniyet içinde kıl. Kalplerimize ve bedenlerimize rahatlık, dinimize, dünyamıza ve âhiretimize selâmet ve âfiyet vererek işlerimizi kolaylaştır. Bizi Kitap ve Sünnet üzere vefat ettir. Bizden razı olduğun hâlde, öncesinde azap görmeksizin bizi onunla cennette bir araya getir. Bizi farkına varmadan cezaya sürükleme. Hepimizin sonunu, katından bir hayır ve imtihan sıkıntısı bulunmayan âfiyet ile tamamla. İzzet sahibi Rabbin, onların nitelemelerinden münezzehtir. Resullere selâm olsun. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur.

Yirmi dördüncü salavat

Bu da efendimiz Abdülkādir-i Geylânî’nin —Allah ondan razı olsun— salavatıdır.

Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle; onu şereflendir, yücelt, bereketlendir, ona ikram et; ihsanını artır ve tamamla. Varlık hazinesinin kilitlerini onunla açtın; feyiz ve cömertliğini ulaştırmaya onu vasıta kıldın. Onu görme ve şühudun en yüksek odalarına yükselttin; kudsiyet hazretlerinde dilediği yere sınırsızca yerleştirdin. Yakın meleklerini onun hizmetine koydun; onu feleklerin etrafında döndüğü kutup kıldın. Onu yüksek mevki kürsüsüne ve temkin tahtına oturttun. İrşat, öğretme ve açıklama için ona hitap ederek, hürmet ve tazim yoluyla şöyle buyurdun: “Andolsun, sana tekrarlanan yediyi ve büyük Kur’an’ı verdik.” Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla. “Nûn. Kaleme ve yazdıklarına yemin olsun. Sen, Rabbinin nimeti sayesinde deli değilsin. Şüphesiz senin için kesintisiz bir ecir vardır. Sen elbette yüce bir ahlâk üzeresin.” O, öncekilerin ve sonrakilerin efendisi; üstünlerin ve övünç sahiplerinin seçkini; en kudsî hazretin lisanı; ilâhî sırların emini; zâtın tecelli yeri, isim ve sıfatların mazharı; rahmetin hâ’sı, mülk ve melekûtun iki mîm’i, devamın dâl’i; âlemin hayat sırrı; Âdem’e secdenin sebebi; bütün bedenlere sirayet eden ruhların ruhudur. “Sizden birine bir diken batsa onun acısını duyarım.” Lâhût hakikatlerinin birleştiği yer, nâsût inceliklerinin kaynağıdır. İmametinin sancağı: “De ki: Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin.” Hilâfetinin hil‘ati: “Sana biat edenler ancak Allah’a biat etmektedir.” Sevgili oluşunun tacı: “Rabbin sana verecek, sen de razı olacaksın.” “Sen olmasaydın, sen olmasaydın ey Muhammed, felekleri yaratmazdım.” Halîlliğinin sergisi: “Ömrüne yemin olsun”; “Allah seni affetsin”; “Rabbin seni terk etmedi ve sana darılmadı.” Şeref ve yücelik sahibi, hamd sancağının taşıyıcısı, vesile ve fazilet sahibidir. Âdem ve ondan sonrakiler onun sancağı altındadır. En büyük şefaatin ve Kevser’in sahibidir. Rızanın merdiveni, seçilmişliğin refrefi, nihayetin sidresidir. Âlemin güneşi, kemalin dolunayı, hidayetin yıldızı, varlığın cevheri; Senin en önceki halîlin, en keremli sevgilin, en doğru yolun ve emrini yerine getiren kulundur. Güzel huylar sahibi âline ve yüksek gayretler sahibi ashabına da salât eyle…

Aydınlık gündüz ile koyu karanlık gece birbirini izledikçe; ilminin kuşattığı ve kitabının sayıp kaydettiği şeyler sayısınca… Kıyamet gününe kadar onlara çokça selâm ihsan eyle.

Yirmi beşinci salavat

Bu da efendimiz Abdülkādir’in —Allah ondan razı olsun— salavatıdır.

Allah’ım! Efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e salât ve selâm eyle. O, nurlarının denizi, sırlarının madeni, hüccetinin lisanı, mülkünün gelini, hazretinin imamı, saltanatının süsü, rahmetinin hazineleri ve şeriatının yoludur. Seni müşahede etmekten lezzet duyan; varlığın göz bebeği; her mevcudun varlığına vesile; yaratılmışlarının seçkinlerinin özü; aydınlığının nurundan öne geçirilmiş olandır. Ona öyle bir salât eyle ki onunla düğümümü çözesin, sıkıntımı gideresin. Seni ve onu razı edecek, kendisiyle bizden de razı olacağın bir salât olsun, ey âlemlerin Rabbi! İlminin kuşattığı, kitabının sayıp kaydettiği ve kaleminin yazdığı şeyler sayısınca; yağmurların, taşların, ağaçların, deniz meleklerinin ve Mevlâmızın zamanın başlangıcından sonuna kadar yarattığı bütün şeylerin sayısınca… Hamd yalnız Allah’a mahsustur.

Yirmi altıncı salavat

Bu da efendimiz Abdülkādir-i Geylânî’nin —Allah ondan razı olsun— salavatıdır.

Allah’ım! Sevdiğinin en üstünü ve dilediğinin en kâmili ile tevhid ehlinin imamına, tefrid ve temcid ehlinin lisanına; efendimiz, mevlâmız, dayanağımız ve bize en yakın olan Muhammed’e, efendilerin ve kulların efendisine salât eyle. Kerem ve iyilik sahibi âline, ashabına, vârislerine, topluluğuna ve yüce dergâhına mensup herkesin üzerine de sonu ve sınırı olmayan salâtlar ihsan eyle. Kıyamet gününe kadar çokça selâm eyle.

Yirmi yedinci salavat

Bu da efendimiz Abdülkādir-i Geylânî’nin —Allah ondan razı olsun— salavatıdır.

Allah’ım! Yarattığın kullarının en üstünü ve peygamberlerin arasından seçtiğin; kemale erdirilmiş zât, gönderilmiş ve üstün kılınmış rahmet olan efendimiz ve peygamberimiz Muhammed’e, âline, ashabına, vârislerine ve topluluğunun tamamına salât eyle. Gökleri ve yerleri dolduracak kadar; Seni zikredenler her zikrettiğinde ve gafiller onu anmaktan her gafil kaldığında…

Bu beş salavat efendimiz Abdülkādir-i Geylânî’ye aittir. Allah ondan razı olsun ve bizi bereketlerinden faydalandırsın.

İlk ikisini, temiz soyunun faziletli mensuplarından Seyyid İsmâil b. Seyyid Muhammed Saîd el-Kādirî el-Geylânî’nin derlediği, el-Füyûzâtü’r-Rabbâniyye fi’l-meâsiri’l-Kādiriyye adlı evrad mecmuasından naklettim.

Üçüncüsüne, yani “Allah’ım! Efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e, nurlarının denizine salât ve selâm eyle…” diye başlayan salavata gelince; Şeyh Deyrebî, Mücerrebât’ında şöyle der: Yüce salavat lafızlarından biri de efendim Abdülkādir-i Geylânî’den nakledilen şu salavattır. Seyahati sırasında bir mağaranın kapısındaki taş üzerine kazınmış olarak onu bulduğu ve elli bin salavata denk olduğunun bildirildiği nakledilir. Daha sonra Şeyh, Peygamber’i —sallallahu aleyhi ve sellem— rüyasında görüp bunu sormuş; Peygamber de ona bunun yetmiş bin salavata denk olduğunu söylemiştir. Nakil burada sona erer.

Bunu Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı eserimde yirmi yedinci salavat olarak zikretmiştim (*). Fakat buradaki metinde birçok önemli ilâve ve orada anılmayan faziletlere ilişkin ek bilgiler bulunduğundan burada da yer verdim.

Dördüncü salavatla Hizbü’l-feth’ini sona erdirmiştir.

Beşinci salavatla ise el-Hizbü’s-Süryânî ve’l-fütûhu’r-Rabbânî’yi sona erdirmiştir.

_________________

(*) Kitabı nakledenin notu:

Faydayı tamamlamak üzere belirtelim: Efendim Nebhânî’nin yukarıda Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı eserine atıfla işaret ettiği salavat, Nûrü’l-kıyâme salavatıdır ve o eserin yirmi yedinci salavatıdır:

Nûrü’l-kıyâme salavatı: Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e salât eyle. O, nurlarının denizi, sırlarının madeni, hüccetinin lisanı, mülkünün gelini, hazretinin imamı, saltanatının süsü, rahmetinin hazineleri ve şeriatının yoludur. Seni birlemekten lezzet duyan; varlığın göz bebeği; her mevcudun varlığına vesile; yaratılmışlarının seçkinlerinin özü; aydınlığının nurundan öne geçirilmiş olandır. Ona, Senin devamınla devam eden, bekānla bâki kalan, sonunu ancak ilminin kuşattığı bir salât ihsan eyle. Seni ve onu razı edecek, kendisiyle bizden de razı olacağın bir salât olsun, ey âlemlerin Rabbi!

Efendim Ahmed es-Sâvî ve başkaları şöyle demiştir: Bu salavat, bir taş üzerinde kudret yazısıyla bulunmuştur. Nûrü’l-kıyâme salavatıdır; onu okuyana o gün çokça nur ihsan edilmesi sebebiyle bu adla anılmıştır. Delâil şerhinde büyük velîlerden birinden, bunun on dört bin salavata denk olduğu nakledilmiştir… [Not devam ediyor.]

____________

[Önceki notun devamı:] Ona ait ilk salavata gelince, ondan bir bölüm müstakil bir salavat olarak zikredilmiş ve efendim Abdülkādir-i Geylânî’ye nispet edilmiştir. Şöyledir:

Otuz birinci salavat

Allah’ım! Nuru yaratılmışlardan önce olan, zuhuru âlemlere rahmet olan efendimiz Muhammed’e salât eyle: Yarattıklarından gelip geçenlerin ve kalanların, saadete erenlerin ve bedbaht olanların sayısınca… Bütün sayıları kuşatan, bütün sınırları içine alan; gayesi, sonu ve bitişi olmayan; Senin devamınla sürekli olan bir salâtla… Âline ve ashabına da salât eyle; bunun gibi selâm ihsan eyle.

Delâil şârihleri, efendimiz Abdülkādir-i Geylânî’nin —Allah ondan razı olsun— hizbini bu salavatla bitirdiğini zikretmişlerdir. Sehâvî’den de şu söz nakledilmiştir: Güvenilir şeyhlerimizden biri, bu salavatın her bir okuyuşunun on bin salavata denk olduğuna işaret eden bir kıssası bulunduğunu bildirdi.

Şeyh, şerhinde şöyle demiştir: Yemen’in Cüneyd’i olarak tanınan İmam Muhyiddin —Allah ondan razı olsun— şöyle dedi: Bu salavatı sabah ve akşam onar defa okuyan kimse, Allah’ın en büyük rızasına ve gazabından emin olmaya hak kazanır; rahmet ve kötülüklerden ilâhî korunma ona art arda gelir, işleri kolaylaşır.

Aşağıda zikredilecek salavatı ise Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât adlı kitabının sonunda vermiştir. Bu da efendim Abdülkādir-i Geylânî’ye aittir.

Yetmişinci salavat

Efendimiz Abdülkādir-i Geylânî’nin büyük salavatı

“Andolsun, size kendi içinizden bir resul geldi. Sıkıntıya uğramanız ona ağır gelir. Size çok düşkündür; müminlere karşı çok şefkatli ve merhametlidir.” Rabbim Allah’a ibadet eder, O’na hiçbir şeyi ortak koşmam.

______________

Allah’ım! Bütün güzel isimlerinle Sana dua ediyor, Muhammed’e ve Muhammed’in âline, İbrâhim’e ve İbrâhim’in âline salât ettiğin gibi salât etmeni diliyorum. Senden başka ilâh yoktur; Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin. Şüphesiz Sen hamde lâyık ve yücesin. Allah’ım! Ümmî nebî Muhammed’e, âline ve ashabına salât ve selâm eyle. Allah, Muhammed’e ve Muhammed’in âline, onun lâyık olduğu bir salât ile salât eylesin.

Allah’ım! Ey Muhammed’in ve Muhammed’in âlinin Rabbi! Muhammed’e ve Muhammed’in âline salât eyle; Muhammed’i lâyık olduğu mükâfatla mükâfatlandır.

Allah’ım! Ey yedi göğün ve büyük arşın Rabbi; bizim ve her şeyin Rabbi; Tevrat’ı, İncil’i, Zebur’u ve büyük Furkan’ı indiren! Allah’ım! Sen Evvel’sin, Senden önce hiçbir şey yoktur. Sen Âhir’sin, Senden sonra hiçbir şey yoktur. Sen Zâhir’sin, Senin üstünde hiçbir şey yoktur. Sen Bâtın’sın, Senden öte hiçbir şey yoktur. Hamd Sana mahsustur. Senden başka ilâh yoktur; Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin. Ben gerçekten zalimlerden oldum. Allah’ın dilediği olur, dilemediği olmaz. Kuvvet ancak Allah iledir.

Allah’ım! Kulun, nebîn ve resulün Muhammed’e, ona salavat getirmemizi emrettiğin üzere, mübarek ve temiz bir salât ile salât ve selâm eyle.

Allah’ım! Salâtından hiçbir şey kalmayıncaya kadar Muhammed’e salât eyle. Rahmetinden hiçbir şey kalmayıncaya kadar Muhammed’e rahmet eyle. Bereketinden hiçbir şey kalmayıncaya kadar Muhammed’e bereket ihsan eyle.

___________

Allah’ım! Salât ve selâm eyle; felâh ve başarı ver; tamamla, ıslah et, arındır, kazançlı kıl; eksiksiz ver ve üstün kıl. En üstün salâtı, en bol ihsanları ve selâmları kulun, nebîn ve resulün, efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e —Allah ona salât ve selâm eylesin— ihsan eyle. O, vahdâniyet nurlarının sabah aydınlığı, Rabbânî sırlar güneşinin doğuşu, Samedânî hakikatler ayının güzelliği ve Rahmânî hazretler arşının huzurudur. Her resulün nuru ve parıltısıdır: “Yâsîn. Hikmetli Kur’an’a yemin olsun ki sen elbette gönderilen resullerdensin; dosdoğru bir yol üzeresin.” Her nebînin sırrı ve hidayetidir: “Bu, mutlak güç sahibi, hakkıyla bilenin takdiridir.” Her velînin cevheri ve aydınlığıdır: “Merhametli Rab tarafından söylenen bir selâm.”

Allah’ım! Ümmî, Arap, Kureyşli, Hâşimî, Ebtahlı, Tihâmeli ve Mekkeli nebî Muhammed’e salât ve selâm eyle. O, taç ve keramet; hayır ve erzak ihsanı; seriyyeler ve bağışlar; gazâ, cihad, ganimet ve taksim sahibidir. Âyetlerin, mucizelerin ve apaçık alâmetlerin sahibidir. Haccın, tıraşın ve telbiyenin; Safâ’nın, Merve’nin, Meş‘ar-i Harâm’ın, makamın, kıblenin, mihrabın ve minberin sahibidir. Makām-ı Mahmûd’un, başına varılacak havzın, şefaatin ve ibadete lâyık Rabbe secdenin sahibidir. Cemrelere taş atmanın, Arafat’ta vakfenin; uzun sancağın, yüce sözün; ihlâs kelimesinin, doğruluğun ve tasdikin sahibidir.

_____________

Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e ve efendimiz Muhammed’in âline öyle bir salât ve selâm eyle ki onunla bizi bütün imtihanlardan, kin ve düşmanlıklardan, dehşetlerden ve belâlardan kurtarasın. Onunla bizi bütün fitnelerden, hastalıklardan, âfetlerden ve sakatlıklardan selâmete çıkarasın. Onunla bizi bütün kusurlardan, kötülüklerden, âfetlerden ve sakatlıklardan temizleyesin; bütün hatalardan arındırasın. İstediğimiz bütün ihtiyaçlarımızı onunla gideresin; bizi katında en yüksek derecelere çıkarasın; hayatta ve ölümden sonra bütün hayırlarda en ileri gayelere eriştiresin. Ey Rabbim! Ey Allah! Ey dualara icabet eden!

Allah’ım! Hayatım boyunca ve ölümümden sonra, bunun kat kat fazlasını benim için ihsan etmeni diliyorum: Kulun ve nebîn, ümmî peygamber ve Arap resul Muhammed’e; âline, ashabına, evlâtlarına, eşlerine, zürriyetine, ehl-i beytine, evlilik yoluyla akrabalarına, yardımcılarına, taraftarlarına, tâbilerine, mevlâlarına, hizmetkârlarına ve ziyaretine gelenlere milyon salât ve selâm; bunların da kendileri ve katlarının katlarıyla çarpılması kadar… İlâhî! Bu salâtların her birini, onu bütün yaratılmışlarına üstün kıldığın fazilete uygun olarak, gök ve yer ehlinin tamamının ona getirdiği salavattan üstün ve fazla eyle. Ey kerem sahiplerinin en keremlisi! Ey merhametlilerin en merhametlisi! Rabbimiz! Bizden kabul buyur; şüphesiz Sen hakkıyla işiten ve bilensin. Tövbemizi kabul et; şüphesiz Sen tövbeleri çokça kabul eden, çok merhamet edensin.

_____________

Allah’ım! Kulun, nebîn ve resulün; ümmî nebî, kâmil efendi, açan ve tamamlayan; rahmetin hâ’sı, mülkün mîm’i, devamın dâl’i; nurlarının denizi, sırlarının madeni, hüccetinin lisanı, mülkünün gelini; yaratılmışlarının seçkinlerinin özü ve safiyetle seçtiğin efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e salât ve selâm eyle, ikramda bulun. Nuru yaratılmışlardan önce, zuhuru âlemlere rahmettir. O, Mustafa, Müctebâ, Müntekā ve Murtazâ; inayetin özü, kıyametin ziyneti, hidayetin hazinesi, hazretin imamı, mülkün emini, hil‘atin süsü, hakikatin hazinesi, şeriatın güneşidir. Koyu karanlıkları açan, dine yardım eden, rahmet peygamberi ve seslerin kısıldığı, gözlerin donup kaldığı kıyamet gününde ümmetin şefaatçisidir.

________________

Allah’ım! Apaçık nur, en güzel parlaklık; Mûsâ’nın Tevrat’ının nâmûsu, Îsâ’nın İncil’inin engin denizi olan efendimiz ve peygamberimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle. Allah’ın salât ve selâmı onun ve bütün peygamberlerin üzerine olsun. O, “Gizli bir hazine idim; bilinmeyi sevdim” sözünün bâtınında Atlas feleğinin tılsımı; “Halkı yarattım, kendimi onlara tanıttım; böylece beni benimle tanıdılar” sözünün zuhurunda mukaddes meleğin tavusudur. Aynü’l-yakînin göz aydınlığı; ulu’l-azm resullerin, apaçık Hak Melik’i müşahede aynası; ikrama erdirilmiş peygamberlerin basiret gözlerinin nurlarının nuru; önceki ve sonraki âlemler arasında Senin nazarının ve geniş rahmetinin mahallidir. Yüce Allah ona, nebî ve resul kardeşlerine, temiz ve pâk âline ve ashabına salât eylesin.

____________

Allah’ım! En üstün salâtını ve en eksiksiz selâmını ihsan eyle; armağanlar, nimetler, bağışlar ve ikramlar ver; bolca ver ve yücelt. Öyle bir salât ve selâm olsun ki zâtın bâtınının künhü ufkundan, isim ve sıfatların mazharları semasının feleğine insin; âriflerin son sınırındaki sidreden apaçık nurun celâlinin merkezine yükselsin. Bunları kulun, nebîn ve resulün, efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e ihsan eyle. O, Rabbânî âlimlerin ilmü’l-yakîni, râşid halifelerin aynü’l-yakîni, ikrama erdirilmiş peygamberlerin hakkü’l-yakînidir. Ulu’l-azm resuller onun celâlinin nurlarında hayrete düşmüş, ilâhî aşkla kendinden geçmiş büyük melekler onun hakikatlerini kavramakta şaşkın kalmıştır. Büyük Kur’an’da apaçık Arap diliyle ona şu âyet indirilmiştir: “Andolsun, Allah müminlere büyük bir lütufta bulundu: İçlerinden, kendilerine âyetlerini okuyan, onları arındıran, onlara kitabı ve hikmeti öğreten bir resul gönderdi. Oysa daha önce apaçık bir sapıklık içindeydiler.”

__________

Allah’ım! Bütün kemali kendinde toplayan, celâl ve cemal sıfatlarıyla vasıflanmış, yaratılmışlar içinde benzeri bulunmaktan yüce olan sıfatlarının hazretine, zâtının salâtıyla salât ve selâm eyle. Rabbânî mârifetlerin kaynağına, ilâhî sırları kuşatana, isteyenlerin vardığı son gayeye, sâliklerden her şaşkının rehberine; zâtı ve vasıflarıyla övülmüş Muhammed’e, gelip geçenlerin ve geleceklerin en çok hamdedenine salât eyle. Ezelin başlangıcından ebedin sonuna kadar, sayının kuşatamayacağı ve müddetin sona erdiremeyeceği bir selâm ihsan eyle. Şeriatta, tarikatta ve hakikatte ona tâbi olan sahâbeden, âlimlerden ve tarikat ehlinden razı ol. Ey Mevlâmız! Bizi de hakikaten onlardan eyle. Âmin.

Allah’ım! Hazretinin kapılarını açan, yaratılmışlarına inayetinin özü, cinlerine ve insanlarına gönderdiğin resulün; zâtı bakımından eşsiz, kendisine apaçık âyetler indirilmiş, sürçmeleri bağışlayan, efendilerin efendisi; keskin kılıçlarla şirki ve sapıklıkları ortadan kaldıran; iyiliği emredip kötülüklerden nehyeden, müşahede içkisiyle mest olmuş efendimiz Muhammed’e ve efendimiz Muhammed’in âline salât ve selâm eyle. O, yaratılmışların en hayırlısıdır. Allah ona salât ve selâm eylesin.

____________

Allah’ım! Hoşnut olunan ahlâkın, beğenilmiş vasıfların, şeriata uygun sözlerin, hakikate ait hâllerin, ezelî inayetlerin, ebedî saadetlerin, Mekke fetihlerinin, Medine zuhurlarının, ilâhî kemallerin ve Rabbânî nişanelerin sahibine salât ve selâm eyle. O, yaratılmışların sırrı; diriltildiğimiz gün şefaatçimiz; Rabbimiz katında bizim için bağışlanma dileyen; Sana çağıran, Sana ulaşmak isteyenlerin örnek aldığı kimsedir. Seninle ünsiyet eder, Senden başkasıyla yalnızlık duyar. Zâtının nurundan nasiplendi; başkasıyla değil, Seninle döndü; kesretinde vahdetini müşahede etti. Onu kemalinle güçlendirip hâl lisanınla şöyle buyurdun: “Sana emredileni açıkça bildir ve müşriklerden yüz çevir.” Gecende Seni zikreden, gündüzünde Senin için oruç tutan; meleklerinin katında yaratılmışlarının en hayırlısı olduğu bilinen odur.

_____________

Allah’ım! Kemalinin mânalarını kendinde toplayan harfi vesile ederek Sana yöneliyoruz. Senden, Seninle Seni diliyor; peygamberimizin —Allah ona salât ve selâm eylesin— yüzünü bize göstermeni istiyoruz. Cemalini müşahede ettirerek günahlarımızı silmeni; dünya meşguliyetlerinden korunmuş, Sana rağbet eden ve Seninle kendimizden geçmiş olarak bizi nurlarının denizlerinde kendimizden geçirmeni diliyoruz. Yâ Hû, yâ Allah! Yâ Hû, yâ Allah! Yâ Hû, yâ Allah! Senden başka ilâh yoktur. Bize muhabbetinin içkisinden içir; bizi ehadiyetinin denizlerine daldır ki hazretinin genişliğinde nimetlenelim. Fazlın ve rahmetinle yaratılmışlarına ilişkin vehimleri bizden kes. Bizi Sana itaatin nuruyla aydınlat; hidayet ver, sapıklığa düşürme. Başkalarının kusurları yerine kendi kusurlarımızı bize göster. Bunu peygamberimiz ve efendimiz Muhammed’in hürmetine diliyoruz. Allah ona ve varlığın kandilleri, şühud ehli olan âline ve ashabına salât ve selâm eylesin. Ey merhametlilerin en merhametlisi! Bizi onlara katmanı ve onların sevgisini bize bağışlamanı diliyoruz. Ey Allah! Ey Hayy, ey Kayyûm! Ey celâl ve ikram sahibi! Rabbimiz, bizden kabul buyur; şüphesiz Sen hakkıyla işiten ve bilensin. Tövbemizi kabul et; şüphesiz Sen tövbeleri çokça kabul eden, çok merhamet edensin. Bize faydalı mârifet bağışla; şüphesiz Sen her şeye kādirsin. Ey âlemlerin Rabbi! Ey Rahmân, ey Rahîm! Uykumuzda ve uyanıklığımızda peygamberimizin yüzünü görmeyi bize nasip etmeni; kıyamet gününe kadar ona sürekli salât ve selâm eylemeni; bizim en hayırlımıza salât etmeni ve bize sahip çıkmanı diliyoruz. Allah’ım! Salâtlarının en üstününü daima, bereketlerinin en çok artıp çoğalanını sürekli, selâm ve tazimlerinin en temizini fazilet ve sayı bakımından şu yüce zâta ihsan eyle:

_______________

İnsan ve cin hakikatlerinin en şereflisi; imana ait inceliklerin toplandığı yer; ihsan tecellilerinin Tûr’u; Rahmânî sırların iniş yeri; nebîler gerdanlığının ortasındaki cevher; resuller ordusunun öncüsü; velîler ve sıddıklar kafilesinin önderi; bütün yaratılmışların en üstünü; en yüce izzet sancağının taşıyıcısı; en yüksek şerefin dizginlerini elinde tutan; ezel sırlarının şahidi; ilk ilâhî takdirlerin nurlarını müşahede eden; kıdem lisanının tercümanı; ilim ve hikmetin kaynağı; cüz’î ve küllî cömertlik sırrının mazharı; ulvî ve süflî varlığın göz bebeği; iki âlemin bedeninin ruhu; iki yurdun hayat kaynağı; kulluğun en yüksek mertebelerine ermiş; seçkinlik makamlarının ahlâkıyla ahlâklanmış; en büyük halîl ve en keremli sevgili, efendimiz, mevlâmız ve sevgilimiz Muhammed b. Abdullah b. Abdülmuttalib’e… Allah ona, âline ve ashabına, bildiğin şeyler sayısınca ve kelimelerinin mürekkebince; zikredenler Seni ve onu her andığında, gafiller Seni ve onu anmaktan her gafil kaldığında salât eylesin. Sürekli ve çokça selâm ihsan eyle.

______________

Allah’ım! Onun varlığa yayılan nurunu vesile ederek Sana yöneliyoruz. Rahmet ve ilim bakımından her şeyi kuşatan, Müslümanlar için hidayet ve müjde olan kalbinin hayat nuruyla kalplerimizi diriltmeni; “Kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık” sırrını kendinde toplayan, müttakiler için aydınlık ve öğüt olan göğsünün nuruyla göğüslerimizi açmanı diliyoruz. Onun temiz ve razı olunmuş nefsinin temizliğiyle nefislerimizi arındır; “Her şeyi apaçık bir imamda sayıp kaydettik” ilimlerinin nurlarıyla bize öğret. Nurlarının parıltılarıyla onun iç sırlarını bize sirayet ettir; böylece hakikatinin özünde bizi kendimizden geçir. Senin sermedî kayyûmiyetinle o bizde diri ve ayakta tutan olsun; biz de onun ruhuyla ebedî hayat yaşayışı yaşayalım. Allah ona, âline ve ashabına salât ve çokça selâm eylesin. Âmin. Fazlın ve üzerimize olan rahmetinle, ey Hannân, ey Mennân, ey Rahmân! Onun, Senin tecellilerinin tenezzüllerini müşahede edişinin aynasında, tenezzüllerinin tecellileriyle en yakınların velâyeti içinde râşid halifelerden olalım.

________________

Allah’ım! Lütfunun cemali, bağışının şefkati, mülkünün celâli ve kudsiyetinin kemali olan efendimiz ve peygamberimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle. O, kayıt altına girmeyen beraberlik sırrıyla mutlak nur; gaybında mânasıyla gizli, şehadet âleminde hakikatiyle zâhir; Rabbânî sırların güneşi, Rahmânî hazretlerin hazretinin tecelli yeri; dosdoğru kitapların iniş mahalleri ve apaçık âyetlerin nurudur. Onu zâtının nurundan yarattın; isimlerin ve sıfatlarınla tahakkuk ettirdin; onun nurundan nebîleri ve resulleri yarattın. Şu apaçık hak sözünle onlardan ahit alarak kendini onlara tanıttın: “Hani Allah peygamberlerden, ‘Size kitap ve hikmet verdikten sonra yanınızdakini doğrulayan bir resul geldiğinde ona mutlaka inanacak ve yardım edeceksiniz’ diye söz almıştı. ‘Kabul ettiniz ve bu husustaki ağır ahdimi üzerinize aldınız mı?’ buyurdu. ‘Kabul ettik’ dediler. ‘Öyleyse şahit olun; ben de sizinle birlikte şahitlerdenim’ buyurdu.”

Allah’ım! Kemalin güzelliği, celâlin tacı, cemalin parlaklığı, vuslatın güneşi, varlığın güzel kokusu ve her mevcudun hayatı; saltanatının celâlinin izzeti ve mülkünün izzetinin celâli; kudretinin eserinin hükümdarı; seçkin kullarının en seçkinlerinin süsü; yakınlık ehlinin en hususilerinin özü; Allah’ın en büyük sırrı, en keremli sevgilisi ve ikrama erdirilmiş halîli olan efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e salât ve selâm eyle. Allah ona salât ve selâm eylesin.

______________

Allah’ım! En büyük şefaatin, en yüce vesilenin, parlak şeriatın, yüksek mevkiin, yakın menzilin ve iki yay aralığı kadar, hatta daha yakın makamın sahibini vesile ederek Sana yöneliyor, onu katında şefaatçi tutuyoruz. Zât, sıfatlar, isimler, fiiller ve eserler bakımından bizi onunla tahakkuk ettirmeni diliyoruz; öyle ki yalnız Seni görelim, işitelim, hissedelim ve bulalım. İlâhım ve efendim! Fazlın ve rahmetinle Senden, başlangıcında ve nihayetinde kimliğimizi onun kimliğiyle bir kılmanı diliyorum. Halîlliğinin sevgisi, muhabbetinin safiyeti, basiret nurlarının açılışları, gönül sırlarının bütünlüğü, şefkatinin merhameti ve nimetlerinin huzuru hürmetine…

__________________

Allah’ım! Peygamberin efendimiz Muhammed’in —Allah ona salât ve selâm eylesin— hürmetine Senden bağışlanma, rıza ve kabul diliyoruz. Bu, bizi göz açıp kapayıncaya kadar bile nefsimize bırakmayacağın tam bir kabul olsun. Ey ne güzel icabet eden! Sığınan kul kapına girmiştir, ey Mevlâm! Peygamberin Muhammed’in —yüce Allah ona salât ve selâm eylesin— hürmetine… Yaratılmışların tamamının, öncekilerinin ve sonrakilerinin, iyilerinin ve kötülerinin günahlarını bağışlamak, kıyısı olmayan geniş cömertlik denizinde bir damla gibidir. Sen, sözün apaçık hak olduğu hâlde, “Seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik” buyurdun. Allah ona, âline ve ashabının tamamına salât eylesin. Rabbim! Kemiklerim zayıfladı, saçlarım ağardı; Sana dua etmekle, Rabbim, hiçbir zaman mahrum kalmadım. Rabbim! Bana sıkıntı dokundu; Sen merhametlilerin en merhametlisisin. Rabbim! Bana indireceğin her hayra muhtacım. Ey zayıfların yardımcısı! Ey büyük ümit kapısı! Ey boğulanları uyandıran! Ey helâke gidenleri kurtaran! Ey ne güzel Mevlâ! Ey korkanların emniyeti! Azîm ve Halîm olan Allah’tan başka ilâh yoktur. Büyük arşın Rabbi Allah’tan başka ilâh yoktur. Yedi göğün ve keremli arşın Rabbi Allah’tan başka ilâh yoktur.

Allah’ım! Her şeyi kendinde toplayan en kâmil zâta, en üstün Rabbânî kutba; iman hil‘atinin süsüne, cömertlik ve ihsanın madenine; semavî himmetlerin ve ledünnî ilimlerin sahibine salât ve selâm eyle.

__________________

Allah’ım! Varlığı kendisi için yarattığın, onun sebebiyle şeyleri mübah kıldığın; övülmüş, güzel hasletler ve cömertlik sahibi Muhammed’e salât ve selâm eyle. O yüce dergâha varmakta öne geçen kutuplar olan âline ve ashabına da salât ve selâm eyle.

Allah’ım! İlâhî nur, apaçık beyan, Arapça lisan, dosdoğru din; âlemlere rahmet; Rûhu’l-emîn ve apaçık kitapla desteklenmiş; nebîlerin sonuncusu, Allah’ın âlemlere ve bütün yaratılmışlara rahmeti olan efendimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle.

Allah’ım! Nurundan yarattığın, sözünü sözünden kıldığın, peygamberlerine ve velîlerine üstün kıldığın; sa‘yı [السعاية; bu bağlamdaki özel anlamı kesinleşmedi] Senden ona, ondan da onlara yönelttiğin zâta salât ve selâm eyle. O, Senin her velînin kemali; Senden saptıran herkese yol gösteren; halkı Hakk’a ileten; Senin uğruna diğer şeyleri terk eden; fazlınla hayırların madeni olandır. Yakınlığının sergisinde ona, “Allah’ın sana lütfu çok büyüktür” diye hitap ettin. Gecende Senin için kıyam eder, gündüzünde Senin için oruç tutar, celâlinde Sana hayran ve tutkundur.

______________

Allah’ım! Yaratılmışların içindeki halifen olan; Seni anmakla meşgul, yarattıkların üzerinde tefekkür eden; sırrının emini, resullerinin burhanı; kudsiyetinin iç sırlarında hazır, celâlinin cemalini müşahede eden peygamberine, efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e salât ve selâm eyle. O, âyetlerini açıklayan; mülkünde zâhir, melekûtunda gâib; sıfatlarınla ahlâklanan; ceberûtuna çağırandır. Rahmânî hazret, celâl örtüsü, cemal elbiseleri; [“العريش السقي” ibaresi iki baskıda da bulunur; buradaki özel anlamı kesinleşmedi]; nebevî sevgili, parlak nur, saf inci ve güçlü kandildir.

Allah’ım! İbrâhim’e ve İbrâhim’in âline salât ettiğin gibi ona ve âline salât ve selâm eyle. Şüphesiz Sen hamde lâyık ve yücesin.

Allah’ım! Nurlarının denizi, sırlarının madeni, kullarının ruhlarının ruhu; değerli inci, yayılan güzel koku; varlıkların göz bebeği; rahmetlerin hâ’sı, derecelerin cîm’i, saadetlerin sîn’i, inayetlerin nûn’u ve küllîlerin kemali; derecelerin cîm’i, saadetlerin sîn’i, inayetlerin nûn’u ve küllîlerin kemali; ezelîlerin menşei, ebedîlerin mührü olan efendimiz ve peygamberimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle. O, Seninle meşgul olduğundan dünyevî şeylerden yüz çevirmiş; müşahede meyvelerinden tatmış, kudsî sırlarla sulanmış; geçmişi ve geleceği bilen efendimiz ve mevlâmız Muhammed’dir. Hayırlı âline ve iyilik sahibi ashabına da salât ve selâm eyle.

___________________

Allah’ım! Ruhlar içinde efendimiz Muhammed’in ruhuna; bedenler içinde bedenine; kabirler içinde kabrine; isimler içinde ismine; görünüşler içinde görünüşüne; işitmeler içinde işitmesine; hareketler içinde hareketine; sükûnlar içinde sükûnuna; oturuşlar içinde oturuşuna; kıyamlar içinde kıyamına; güler yüzlü, ezelî lisanına ve ebedî mühre salât ve selâm eyle. Allah’ım! Ona, âline ve ashabına, bildiğin şeyler sayısınca ve bildiğin şeyleri dolduracak kadar salât ve selâm eyle.

Allah’ım! Kendisine verdiğin, ikram ettiğin, üstün kıldığın, yardım edip desteklediğin, yaklaştırıp yakın eylediğin, içirdiğin, sağlam bir makama yerleştirdiğin; en kıymetli ilminle doldurduğun; sevginle ferahlattığın [الأطوس nitelemesinin buradaki anlamı kesinleşmedi]; sözünle süslediğin [الأقبس nitelemesinin buradaki anlamı kesinleşmedi] efendimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle. O, feleklerin övüncü; ahlâkı tatlı; Senin apaçık nurun, kadîm kulun, sağlam ipin, korunaklı kalen, hikmetli celâlin ve keremli cemalindir. Efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e ve hidayetin kandilleri, varlığın ışıkları, saadetlerin kemali, kusurlardan temizlenmiş olan âline ve ashabına salât ve selâm eyle.

Allah’ım! Ona, düğümleri çözeceğin bir salât ve sıkıntıları gidereceğin bir esintiyle salât ve selâm eyle. Helâki gidereceğin bir rahmet ve ihtiyaçları karşılayacağın bir ikram ihsan eyle. Ey Rabbim! Ey Allah! Ey Hayy, ey Kayyûm! Ey celâl ve ikram sahibi! Bunu lütfunun üstün ihsanlarından ve fazlının hayret verici bağışlarından diliyoruz. Ey Kerîm, ey Rahîm!

_____________

Allah’ım! Kulun, nebîn ve resulün; ümmî nebî, Arap resul, efendimiz ve peygamberimiz Muhammed’e; âline, ashabına, eşlerine, zürriyetine ve ehl-i beytine, Senin rızana vesile ve onun hakkını eda olacak bir salât ile salât ve selâm eyle. Ona vesileyi, fazileti, şerefi ve yüksek, yüce dereceyi ihsan eyle. Onu kendisine vaat ettiğin Makām-ı Mahmûd’a eriştir. Ey merhametlilerin en merhametlisi!

Allah’ım! Seni vesile ederek Sana yöneliyoruz. Aziz kitabın, keremli peygamberin efendimiz Muhammed —yüce Allah ona salât ve selâm eylesin— ve onun yüce şerefi hürmetine Senden istiyor ve Sana yöneliyoruz. Ataları İbrâhim ve İsmâil; iki arkadaşı Ebû Bekir ve Ömer; Zinnûreyn Osman; ehl-i beyti Fâtıma ve Ali, onların iki evlâdı Hasan ve Hüseyin; iki amcası Hamza ve Abbas; iki eşi Hatice ve Âişe hürmetine…

__________________

Allah’ım! Ona, ataları İbrâhim ve İsmâil’e, her birinin âline ve ashabına salât ve selâm eyle. Öyle bir salât olsun ki ezel lisanı onu melekût bahçelerinde; makamların yüceliği, kerametlere erişme ve derecelerin yükselişi içinde dile getirsin. Edep lisanı onu nâsûtun aşağı mertebesinde, günahların bağışlanması, sıkıntıların giderilmesi ve ağır işlerin uzaklaştırılmasıyla seslendirsin. İlâhlığına ve yüce şanına, onların ehliyetine ve keremli makamlarına lâyık olduğu üzere; “Rahmetini dilediğine mahsus kılar; Allah büyük lütuf sahibidir” hususiyetlerinin özelliğiyle… Allah’ım! Onların mârifet basamaklarında iç sırlarıyla bizi tahakkuk ettir. Katından kendilerine güzellik takdir edilmiş olanların mükâfatıyla, Muhammed’in —Allah ona salât ve selâm eylesin— âlinin mükâfatıyla ve yakınlarına sevgi sayesinde büyük saadete erişmekle bizi nasiplendir. Onun Makām-ı Mahmûd’unda, bağlanmış sancağı altında, kendisine yönelinen izzetine bizi bütünüyle al. Allah’ın peygamberini mahcup etmeyeceği günde, onun mârifet ve iyiliğinin başına varılacak havzından bize içir. O gün, “Söyle, işitilsin; iste, verilsin; şefaat et, şefaatin kabul edilsin” müjdesi ve “Rabbin sana verecek, sen de razı olacaksın” müjdesi ortaya çıkacaktır. Sen ne yüce, ne kutlusun; ey celâl ve ikram sahibi!

_________________

Allah’ım! Celâlinin izzetine, izzetinin celâline, saltanatının kudretine, kudretinin saltanatına ve peygamberin Muhammed’in —yüce Allah ona salât ve selâm eylesin— sevgisine sığınarak bağın kesilmesinden ve kötü arzulardan Sana sığınıyoruz. Ey sığınanların destekçisi! Ey korunma isteyenlerin koruyucusu! Bizi nefsânî düşüncelerden koru, şeytanî şehvetlerden muhafaza eyle, beşeriyetin kirlerinden temizle. Sıddîkâne muhabbetin safiyetiyle gaflet pasından ve cehalet vehminden bizi arındır. Benliğin fânî olması ve insan tabiatından ayrılma ile sûretlerimiz silinsin; cem‘ ve tahliye hazretinde, bir olan ulûhiyetle bezenme ve Samedânî hakikatlerle tecelli içinde vahdâniyeti müşahede edelim. Orada yer, nerede oluş ve nasıllık bulunmasın. Her şey Allah için, Allah ile, Allah’tan, Allah’a ve Allah ile birlikte kalsın. Allah’ın nimetiyle ihsan denizine gark olmuş; Allah’ın kılıcıyla yardım görmüş; Allah’ın ikramlarına mahsus kılınmış; Allah’ın nazarıyla gözetilmiş; Allah’ın inayetiyle nasiplenmiş; Allah’tan alıkoyan her meşguliyetten ve Allah’tan başkasına dair her düşünceden Allah’ın korumasıyla muhafaza edilmiş olalım. Ey Rabbim, ey Allah! Ey Rabbim, ey Allah! Ey Rabbim, ey Allah! Başarım ancak Allah iledir; O’na tevekkül ettim ve O’na yönelirim.

__________________

Allah’ım! Bizi Seninle meşgul eyle. İçinde Senden başkasına yer ve giriş bulunmayan; ilâhî ilimler, Rabbânî sıfatlar ve Muhammedî ahlâk bakımından geniş bir bağış ihsan et. İtikadımızı güzel hüsnüzan ve hakkü’l-yakîn ile güçlendir; temellerimizi istikamet yolunda ve sağlam izzet esasları üzerinde pekiştir. Kendilerine nimet verdiğin, gazaba uğramamış ve sapmamış kimselerin yolunda; nimet verdiğin nebîlerin, sıddıkların, şehitlerin ve sâlihlerin yolunda… Gayelerimizi köklü şeref içinde, kerametin en yüksek zirvesinde ve ulu’l-azm resullerin azimleri üzerinde yükselt. Ey feryat edenlerin imdadına yetişen! Ey yardım isteyenlerin yardımcısı! Uzaklığın sapıklığından rahmetinin lütuflarıyla bizi kurtar. Muhabbet uğrunda düşülen yerlerde inayetinin esintileriyle bizi kuşat; yakınlık sahalarında hidayet nurlarınla imdadımıza yetiş. Yüce Kur’an ile pekişmiş güçlü bir yardımla bizi destekle. Fazlın ve rahmetinle, ey merhametlilerin en merhametlisi! Rabbimiz! Bizden kabul buyur; şüphesiz Sen hakkıyla işiten ve bilensin. Tövbemizi kabul et; şüphesiz Sen tövbeleri çokça kabul eden, çok merhamet edensin. Allah’ım! Ümmî nebî efendimiz Muhammed’e, müminlerin anneleri olan eşlerine, zürriyetine ve ehl-i beytine; İbrâhim’e ve İbrâhim’in âline salât ettiğin gibi salât ve selâm eyle. Şüphesiz Sen hamde lâyık ve yücesin. Ey dayanağı olmayanın dayanağı! Ey desteği olmayanın desteği! Ey azığı olmayanın azığı! Ey her kırığı onaran! Ey her garibin dostu! Ey her yalnızın ünsiyet kaynağı! Senden başka ilâh yoktur; Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin. Ben gerçekten zalimlerden oldum. Dünyada ve âhirette velîm Sensin. Beni Müslüman olarak vefat ettir ve sâlihlere kat. Zürriyetimi de benim için ıslah eyle; Sana tövbe ettim ve ben Müslümanlardanım. Allah’ın, meleklerinin, nebîlerinin, resullerinin ve bütün yaratılmışlarının salâtları efendimiz, peygamberimiz ve mevlâmız Muhammed’e ve efendimiz Muhammed’in âline olsun. Selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketleri onun ve onların üzerine olsun.

___________

Allah’ım! Onun şefaati, güvencesi ve gözetmesiyle, âli ve ashabıyla birlikte bizi onunla Senin yurduna, selâmet yurduna; kudreti sonsuz hükümdarın katındaki doğruluk makamına kabul eyle. Ey celâl ve ikram sahibi! Latif tenezzülüyle onu müşahede etmeyi bize armağan et. Ey Kerîm, ey Rahîm! Yüce vechinin nurlarının cemaline bakmakla bize ikram eyle. Onun kerametiyle bizi koru; ikram, hürmet ve tazim ihsan et. Onun ağırlanışıyla bizi de ağırla: Çok bağışlayan ve merhamet edenin ikramı olarak; “Rızamı üzerinize indiriyorum; artık size ebediyen gazap etmeyeceğim” rıza bahçesinde… “Size gaybın anahtarlarını vereceğim” sözüyle, mâna sıfatlarının mârifet bahçelerinde gizlenmiş sırrın hazinelerine… [Burada zât nurlarına bağlanan kaynak terkibinin kuruluşu belirsizdir.] “Tahtlar üzerinde bakarlar”; “Onlar için istedikleri her şey vardır”; “Merhametli Rab tarafından söylenen bir selâm.” Onun inayetinin özünden Muhammedî şefkatin yönelişiyle: “Rabbinden bir lütuf olarak; işte büyük kurtuluş budur.” İç sırların hazinelerinin güzel saraylarında: “Yaptıklarına karşılık olarak kendileri için göz aydınlığı olacak nelerin saklandığını hiç kimse bilemez.” Dualarının güzel sonlarının sergisinde: “Oradaki duaları, ‘Allah’ım! Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin’; oradaki selâmlaşmaları ‘Selâm’dır. Dualarının sonu ise, ‘Hamd âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur’ sözüdür.”

Bu, efendimiz ve mevlâmız Şeyh Abdülkādir-i Geylânî’nin —Allah ondan razı olsun— büyük salavatıdır. Peygamber’den —sallallahu aleyhi ve sellem— ve sâlih seleften —Allah onlardan razı olsun— nakledilen birçok salavatı içerir. Bu salavatlar güzel bir şekilde tamamlanmış olsun ve ayrıntıdan sonra bir toplu anlatım gibi bulunsun diye derlemeyi bununla tamamladım. Bunu efendim Şeyh Abdülganî en-Nablusî’nin bu salavata yazdığı şerhten naklettim.

Kitabı nakledenin notu burada sona erdi.

Yirmi sekizinci salavat

Efendim Muhyiddin İbnü’l-Arabî’ye aittir.

Allah’ım! Celâlinden yarattığın, cemalinle süslediğin, kemalinle taçlandırdığın, zâtını görmeye ehil kıldığın, isim ve sıfatlarına mahal eylediğin; ismini isminle, ona itaati Sana itaatle birlikte andığın resullerin efendisi, müttakilerin imamı Muhammed b. Abdullah’a ve Allah’a çağıran âline ve ashabına salât ve selâm etmeni Senden diliyorum.

Allah’ım! Zâtının hazretinin nâibi; isimlerin ve sıfatlarınla tahakkuk etmiş; varlıkla yokluğu kendinde toplayan; sonradan oluş ile kıdemi ayıran berzah; kendisiyle her kilitlinin açıldığı, her kırığın onarıldığı ve her baskı altındakinin hürriyete kavuştuğu ehadiyetin özü olan efendimiz Muhammed’e salât eyle.

Bu salavat efendim Muhyiddin İbnü’l-Arabî’ye aittir. Onu Hizbü’t-tevhîd adlı hizbinde zikretmiştir; ben de oradan naklettim.

Yirmi dokuzuncu salavat

İmam Cezûlî’ye aittir.

Allah’ın en üstün salâtları, en güzel salâtları, en yüce salâtları, en cemalli salâtları, en kâmil salâtları, en bol salâtları, en tam salâtları, en açık salâtları, en büyük salâtları, en temiz salâtları, en hoş salâtları, en bereketli salâtları, en eksiksiz salâtları, en parlak salâtları, en yüksek salâtları, en çok salâtları, en kapsamlı salâtları, en umumi salâtları, en sürekli salâtları, en kalıcı salâtları, en aziz salâtları, en yüce salâtları ve en büyük salâtları şu zâtın üzerine olsun: Allah’ın yaratılmışlarının en üstünü, en güzeli, en yücesi, en keremlisi, en cemallisi, en kâmili, en tamamı ve Allah katında en büyüğü; Allah’ın resulü, nebîsi, sevgilisi, safiyetle seçtiği, kendisiyle sırdaşça konuştuğu, halîli, velîsi ve emini; Allah’ın yaratılmışlarından seçtiği, halkından ayırdığı, peygamberlerinden süzdüğü; Allah’ın sağlam tutamağı, koruması, nimeti ve rahmetinin anahtarı; resulleri arasından seçilmiş, yaratılmışları arasından tercih edilmiş; korkulan ve arzulanan hususlarda dileğine kavuşmuş; bağışlanan şeylerde ihlâslı; gönderilmişlerin en keremlisi, söyleyenlerin en doğrusu, şefaatçilerin en başarılısı, şefaati kabul edilenlerin en üstünü; kendisine emanet edilende güvenilir, tebliğ ettiğinde doğru; Rabbinin emrini açıkça bildiren, yüklendiği vazifeyi taşıyan; Allah’ın resulleri içinde Allah’a vesilesi en yakın, yarın Allah katında mevkii ve fazileti en büyük; Allah’ın keremli ve seçkin peygamberleri arasında katında en keremli, O’na en sevgili ve yakınlığı en ileri; yaratılmışların Allah katında en keremlisi, en çok nasiplenmişi ve en çok hoşnut olunanı; insanların değerce en yükseği, makamca en büyüğü, güzellik ve faziletçe en kâmili; peygamberlerin derecece en üstünü, şeriatça en kâmili, soyca en şereflisi, anlatım ve hitapça en açığı; doğum yeri, hicret yeri, yakın soyu ve ashabı bakımından en üstünü; insanların kökçe en keremlisi, asılca en şereflisi, nefisçe en hayırlısı, kalpçe en temizi, sözce en doğrusu, fiilce en arınmışı, kökçe en sağlamı, ahdine en vefalısı, şerefçe en köklüsü, tabiatça en keremlisi, yaptığı işçe en güzeli, dalı ve nesli en temiz olanı, itaat ve dinleyişi en çok olanı; makamca en yükseği, sözü en tatlısı, selâmı en temiz olanı, değerce en yücesi, övünççe en büyüğü, nurca en parlağı, yüce melekler topluluğunda anılışı en yüksek olanı; ahdine en vefalı…

Vaadinde en doğru, şükrü en çok, işi en yüce, sabrı en güzel, hayrı en güzel, kolaylığa en yakın, makamı en ileride, şanı en büyük, burhanı en sağlam, tartısı en ağır, imanı en önce, açıklaması en açık, lisanı en fasih ve hükümranlığı en belirgin olana… (*)

Bu salavat, Delâilü’l-hayrât’ın sahibi İmam Cezûlî’ye —Allah ondan razı olsun— aittir; salavatların en üstün ve en kâmillerindendir. Delâil şârihleri, kendisine bu salavatın ilham edildiğini zikretmişlerdir. Bunda şaşılacak bir şey yoktur; çünkü görüldüğü üzere tertibi güzel, üslubu eşsizdir ve temiz bir nefisten doğmuştur.

__________________

(*) Kitabı nakledenin notu:

Önceki salavat, efendim Nebhânî’nin metninden sehven düşmüş; kendisi onu kitabın sonundaki eke koymuştur. Ben de onu yerine yerleştirdim.

Faydayı tamamlamak üzere, İmam Cezûlî’nin Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât kitabında yer alan Ulu’l-azm salavatını da zikrediyoruz. Şöyledir:

Elli birinci salavat: Ulu’l-azm salavatı

Allah’ım! Efendimiz Muhammed’e, Âdem’e, Nûh’a, İbrâhim’e, Mûsâ’ya, Îsâ’ya ve aralarındaki nebî ve resullere salât ve selâm eyle; bereket ihsan et. Allah’ın salât ve selâmı hepsinin üzerine olsun.

Bu, Ulu’l-azm salavatıdır. Onu üç defa okuyan, kitabı, yani Delâilü’l-hayrât’ı hatmetmiş gibi olur. Şârihleri bunu eserin müellifi, efendim Ebû Abdullah Muhammed b. Süleyman el-Cezûlî eş-Şerîf el-Hüseynî’den —Allah ondan razı olsun— nakletmişlerdir.

Not sona erdi.

Otuzuncu salavat

Efendim Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’ye —Allah ondan razı olsun— aittir.

Allah’ım! Sana delâlet eden, her şeyi kendinde toplayan sırrına, Muhammed Mustafa’ya, Sana lâyık olduğu üzere Senden ona ulaşan bir salât ihsan eyle. Katında ona mahsus olan selâm ile ona selâm eyle. Ona ihsan ettiğin salâttan bize bir bağ ve geri dönen bir nasip ver; bu ikisiyle varlığımızı tamamla, şühudumuzu kuşatıcı kıl ve artan nasibimizi bize mahsus eyle. Ona ihsan ettiğin selâmdan bize teslimiyet ve selâmet ver; iradelerin, tercihlerin, tedbirlerin ve zorunlulukların bizde açıkça veya gizlice bulunan karışıklıklarından [kaynakta “لبرهان” bağlantısı belirsizdir] arınalım. Böylece katındaki en kudsî kemale ve en kıymetli cemale uygun olarak Sana teslim olmuş bedenler ve selim kalplerle gelelim.

Otuz birinci salavat

Bu da efendim Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’ye —Allah ondan razı olsun— aittir.

Allah’ım! Bütün vakitlerde en üstün salâtları, en yüce bereketleri ve en temiz selâmları, yaratılmışların en şereflisi; yer ve gök ehlinin en kâmili, efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e ihsan eyle. Ey Rabbimiz! Bütün huzurlarda ve anlarda ona en temiz selâmları ihsan eyle.

Otuz ikinci salavat

Bu da efendim Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’ye —Allah ondan razı olsun— aittir.

Selâm sana, ey nebî; Allah’ın rahmeti ve bereketleri üzerine olsun. [Üç defa.] Ey Allah’ın resulü! Allah sana, nebîlerinden ve seçkin kullarından herhangi birine ihsan ettiği salâtın en üstününü, en temizini, en çok artıp çoğalanını ve en yücesini ihsan eylesin. Ey Allah’ın resulü! Şahitlik ederim ki gönderildiğin şeyi tebliğ ettin, ümmetine nasihat ettin, yakîn sana gelinceye kadar Rabbine ibadet ettin. Allah’ın kitabında seni nitelediği gibi oldun: “Andolsun, size kendi içinizden bir resul geldi. Sıkıntıya uğramanız ona ağır gelir. Size çok düşkündür; müminlere karşı çok şefkatli ve merhametlidir.” Ey Allah’ın resulü! Allah’ın, meleklerinin, nebîlerinin, resullerinin, bütün yaratılmışlarının, göklerinin ve yerinin salâtları senin üzerine olsun. Ey Allah’ın resulünün iki arkadaşı, ey Ebû Bekir ve ey Ömer! Selâm, Allah’ın rahmeti ve bereketleri ikinizin üzerine olsun. Allah, İslâm ve Müslümanlar adına sizi; hayatında bir peygamberin iki yardımcısını ve vefatından sonra ümmetinde ona güzelce halef olanları mükâfatlandırdığının en üstünüyle mükâfatlandırsın. Bunun karşılığında cennetinde ona arkadaşlığı size ihsan etsin; rahmetiyle bizi de sizinle beraber kılsın. Şüphesiz O, merhametlilerin en merhametlisidir.

Allah’ım! Seni, resulünü, Ebû Bekir’i ve Ömer’i, bu keremli ravzaya inen ve orada bulunan melekleri şahit tutuyorum: Onun getirdiği bütün emirler, yasaklar, geçmişte olan ve gelecekte olacak şeylere dair haberler haktır; bunlarda yalan ve şüphe yoktur. İlâhım! İçimden geçen düşüncede, fikirde, iradede ve gaflette işlediğim suç ve isyanı huzurunda itiraf ediyorum. Bilgisini benden gizlediğin; dilediğinde beni kendisiyle sorumlu tutacağın, dilediğinde affedeceğin; küfür, nifak, bid‘at, sapıklık, günah yahut Sana, resulüne, nebîlerine ve meleklerden, cinlerden, insanlardan velîlerine, mülkünde yarattığın herhangi bir şeye karşı edepsizlik içeren şeyleri de itiraf ediyorum. Bütün bunlarla nefsime zulmettim. Beni bağışla; velîlerine ihsan ettiğin lütuftan bana da ver. Şüphesiz Sen iyiliği bol, çok merhamet edensin.

Bu üç salavat efendim Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’ye —Allah ondan razı olsun— aittir.

Birincisini Künûzü’l-esrâr’da zikretmiştir.

İkincisiyle ise —Allah ondan razı olsun— Hizbü’l-lutf adlı hizbine başlamıştır. Bu hizip, diğer hizipleriyle birlikte İbn Abbâd’ın el-Mefâhirü’l-aliyye fi’l-meâsiri’ş-Şâzeliyye adlı kitabında zikredilmiştir.

Üçüncüsü hakkında Mesâlikü’l-hunefâ’da şöyle denilmiştir: Cemâleddin el-Matarî yoluyla rivayet ettik. Şeyh Ebû Muhammed b. Abdullah b. Ömer es-Sükkerî, ârif imam Şeyh Ebü’l-Hasan Ali b. Abdülcebbâr eş-Şâzelî el-Hasenî’nin —Allah bereketinden faydalandırsın— hücre-i şerifenin karşısında dururken bu sözleri söylediğini nakletmiştir. Bunu kendisine, onun yanında bulunan kişi haber vermiştir: “Selâm sana, ey nebî…” diye başlayıp devam eder. Açıktır ki uzakta bulunan kimse de bunu okurken kendisini Peygamber’in —sallallahu aleyhi ve sellem— ve iki arkadaşının —Allah ikisinden de razı olsun— huzurunda tasavvur eder.

___________________

Kitabı nakledenin notu:

Faydayı tamamlamak üzere, efendim Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’nin Efdalü’s-salavât kitabında zikredilen Nûr-i Zâtî salavatını da veriyoruz. Şöyledir:

Kırk dördüncü salavat: Efendim Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’nin —Allah ondan razı olsun— Nûr-i Zâtî salavatı

Allah’ım! Zâtî nur ve bütün isim ve sıfatlara yayılan sır olan efendimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle; bereket ihsan et.

Efendim Ahmed es-Sâvî şöyle demiştir: Bu, efendim Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’nin Nûr-i Zâtî salavatıdır. Allah ondan razı olsun ve bizi onunla faydalandırsın. Bin salavat değerindedir; sıkıntının giderilmesi için okuma sayısı beş yüzdür.

İbn Âbidîn bunu, Şerabâtî’nin sebetinden naklen kendi sebetinde zikretmiş ve şöyle demiştir: Daha önce Allah’ı bilen şeyhimiz Seyyid Ahmed el-Bağdâdî el-Kādirî’den aldığım yüce bir salavat şeklidir. Onu bazı âriflere nispet etmiştir. Şöyledir:

Allah’ım! Bütün eserlere, isimlere ve sıfatlara yayılan zâtî nur olan efendimiz Muhammed’e, âline ve ashabına salât ve selâm eyle.

Efendim Şeyh Ahmed el-Mellevî, salavatları arasında bunun İmam Şâzelî’ye ait olduğunu, yüz bin salavata denk geldiğini ve sıkıntıyı gidermek için olduğunu bildirmiştir. Fakat onun verdiği lafızda yukarıdakine göre eklemeler ve eksiltmeler vardır. Şekli şöyledir:

Allah’ım! Zâtî nur ve bütün isim ve sıfatlara yayılan sır olan efendimiz Muhammed’e salât ve selâm eyle; bereket ihsan et.

Şeyhimiz Şeyh Muhammed Akīle de salavatları arasında onu şu lafızla zikretmiştir:

Allah’ım! Zâtî nur ve sırrı bütün eserlere, isimlere ve sıfatlara yayılan sır olan efendimiz ve mevlâmız Muhammed’e salât ve selâm eyle; bereket ihsan et ve tam bir selâm ver. Nakil burada sona erer.

Kitabı nakledenin notu sona erdi.

Otuz üçüncü salavat

Efendim Ebü’l-Hasan el-Bekrî’ye —Allah ondan razı olsun— aittir.

Selâm sana, ey keremli nebî! [Üç defa.] Selâm sana, ey Allah’ın resulü! Selâm sana, ey Allah’ın nebîsi! Selâm sana, ey Allah’ın seçtiği! Selâm sana, ey Allah’ın sevgilisi! Selâm sana, ey resullerin efendisi! Selâm sana, ey nebîlerin sonuncusu! Selâm sana, ey bütün yaratılmışların en hayırlısı! Selâm sana, ey müttakilerin imamı! Selâm sana, ey yüzleri ve abdest uzuvları nurlu olanların önderi! Selâm sana, ey âlemlere rahmet! Selâm sana, ey Allah’ın müminlere lütfu! Selâm sana, ey günahkârların şefaatçisi! Selâm sana, ey dosdoğru yola ileten! Selâm sana, ey Allah’ın “Sen elbette yüce bir ahlâk üzeresin” sözüyle ve müminlere karşı çok şefkatli, çok merhametli olmakla nitelediği! Selâm sana ve diğer bütün…

Nebîlere, resullere, âline, ehl-i beytine, eşlerine, ashabının tamamına ve Allah’ın sâlih kullarına; Allah’ın rahmeti ve bereketleri üzerinize olsun. Allah, efendimiz Muhammed’i lâyık olduğu şekilde mükâfatlandırsın. Ey Allah’ın resulü! Allah seni bizim adımıza, bir nebîyi kavmi ve bir resulü ümmeti adına mükâfatlandırdığının en üstünüyle mükâfatlandırsın. Seni ananlar her andığında, gafiller seni anmaktan her gafil kaldığında, Allah sana bütün yaratılmışlarından herhangi birine ihsan ettiği salâtın en üstününü ve en kâmilini ihsan eylesin. Şahitlik ederim ki Allah’tan başka ilâh yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Şahitlik ederim ki sen O’nun kulu, resulü ve yaratılmışları içinden seçtiğisin. Risaleti tebliğ ettin, emaneti yerine getirdin, ümmete nasihat ettin, Allah uğrunda hakkıyla cihad ettin ve Allah’ın kitabında bildirdiği gibi oldun.

Allah’ım! Ona vesileyi ve fazileti ihsan eyle; onu kendisine vaat ettiğin Makām-ı Mahmûd’a eriştir.

Allah’ım! Kulun, nebîn ve resulün, ümmî peygamber Muhammed’e; Muhammed’in âline, eşlerine ve zürriyetine, İbrâhim’e ve İbrâhim’in âline salât ettiğin gibi salât eyle. Muhammed’e, Muhammed’in âline, eşlerine ve zürriyetine, âlemler içinde İbrâhim’e ve İbrâhim’in âline bereket verdiğin gibi bereket ihsan eyle. Şüphesiz Sen hamde lâyık ve yücesin. Rabbimiz! İndirdiğine iman ettik ve resule uyduk; bizi şahitlerle beraber yaz. Ey Allah’ın resulü! Seni görmekle gözümü aydın eden Allah’a hamdolsun. Ey Allah’ın sevgilisi! Beni ravzana ve huzuruna kabul eden Allah’a hamdolsun.

Bu selâmlar, âriflerin tacı Ebü’l-Hasan el-Bekrî’ye aittir. Talebesi Şeyh Abdülkādir el-Fâkihî bunları, ilâvelerle birlikte Hüsnü’t-tevessül fî âdâbi ziyâreti efdali’r-rusül adlı kitabından nakletmiştir. Bunlar, Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât’ta zikredilen İmam Nevevî’nin selâmlarının ilâveli şeklidir. Peygamber’i —sallallahu aleyhi ve sellem— ziyaret ederken ve selâm veren kişinin kendisini onun huzurunda, ona hitap eder hâlde tasavvur etmesiyle her yerde okunur. İmam Kastallânî de bunlara Ebü’l-Hasan el-Bekrî’nin eklediklerinden başka ilâveler yapmıştır. Bunlar daha önce salavat getirilen yerler bölümünde, “Bunlardan biri de Medine-i şerifeye geldiğinde ona salavat getirmektir” sözü altında geçmişti. Dileyen oraya müracaat etsin.

Otuz dördüncü salavat

Efendim Şeyh Burhâneddin İbrâhim el-Mevâhibî eş-Şâzelî’ye aittir.

Salât ve selâm sana, ey Allah’ın resulü! Salât ve selâm sana, ey Allah’ın seçkini! Salât ve selâm sana, ey ibadete lâyık ilâhın sevgilisi! Salât ve selâm, ey hükümleri ve hudutları getiren! Salât ve selâm sana, ey müşahede edilen Hakk’a delâlet eden! Salât ve selâm sana, ey şühudu feyizlendiren! Salât ve selâm sana, ey varlığın özü! Salât ve selâm sana, ey her mevcudun sırrı! İlâhî tanıtma devam ettikçe, kesilme ve durma imkânsız oldukça sana, yanında yatan iki arkadaşına, âline ve bütün ashabına salât ve selâm olsun. Seni dosdoğru yolla âlemlere rahmet; yardım isteyenlere yardımcı; şefkat dileyenlere şefkat; dağılmışları bir araya getiren ve bağı kopmuşlara kavuşma vesilesi olarak gönderen Allah’ın adıyla…

Korkanlara emniyet, şaşıranlara rehber ve sığınanlara korunma vesilesi olarak… Seni vesile ederek sana yöneliyor, senden diliyorum, ey âlemlerin Rabbinin sevgilisi! Yönelişin, karşı karşıya gelişin, yöneltmen, itibarın, makamın, kerametin, sana mahsus kılınanlar ve hususiyetin; seninle Rabbin arasındaki bağ; yalnız O’nun bildiği şeyler; sana verdiği ilim, şühud, makam, ahitler, kemal, bağlar, vuslat, hak ve hakikat; kulları olan ümmetine şefkat, rahmet, inayet ve merhamet hürmetine… Onlar senin dergâhına sığınır, ruhları ve bedenleriyle kapında durur, eşiklerinin toprağını vesile edinir; dünyalarında ve âkıbetlerinde ümit ettiklerinin de ötesini senin vasıtanla Mevlâ’ndan bekler ve seninle buna erişirler. İşte senin hizmetindeki filân oğlu filân; onların en küçüğü ve en zelili olarak Allah’a yönelmiş, O’nun huzurunda ve senin huzurunda durmaktadır. Senden şefaat, kuşatıcı rahmet, af, umumi ve tam şefkat; senin vesilenle O’na itaate ve yollarına uymaya muvaffakiyet ister. O’nun razı olmadığı her şeyden âfiyette olsun; idraklerinin iç ve dış bütün hareket ve sükûnları daima O’nun razı olduğu şeylerde tükensin; O’nun devamı sürdükçe O’nu O’nunla müşahede etsin. Böylece kul, O’nun kulluğuyla vasıflanarak ve gücünün elverdiği ölçüde rubûbiyetinin haklarının bir kısmını yerine getirerek O’nun rızasına ve senin rızana erişsin. Kabiliyetinin elverdiği ölçüde, sana ve Rabbine yönelik genel sevgi ve gereklerinden, özel sevgi ve alâmetlerinden nasibinin gelişiyle bu hâl güçlensin. O’nda fenâ mertebesine, birliğinin hazretinde O’nu O’nunla müşahede ederek fenâdan da fenâya erişsin; bütün nişane ve müşahede yerlerinde O’nunla bekā bulsun. Allah için bir ihsan, ey resullerin efendisi! Allah için bir ihsan, ey âlemlerin Rabbinin sevgilisi ve yaratılmışları arasından seçtiği!

Ey O’nun hakkının sırrının zuhur madeni! Sana, yanında yatan iki arkadaşına, bütün âline, ashabına ve tâbilerine salât ve selâm getiriyorum. Rabbine yakınlığın ve Rabbinin sana yakınlığı devam ettikçe; isimlerinin tanıtılmasından, sıfatlarının feleklerinin güneşlerinden, celâli ve cemaliyle kemalinin bütünlüğünden zâtının hazretinin gaybında ortaya çıkan ve çıkacak şeylerin zuhuru sürdükçe, sürekli salât ve selâm olsun.

Bu salavat, Şeyh Burhâneddin efendim İbrâhim el-Mevâhibî eş-Şâzelî’ye aittir. Ona Münâcâtü’l-habîb mine’l-baîd ve’l-karîb adını vermiştir: Uzakta ve yakında olanın sevgiliye münâcatı. Onu şu eserden naklettim:

Kastallânî’nin Mesâlikü’l-hunefâ’sı. Bunu, efendim Ebü’l-Mevâhib eş-Şâzelî’nin aynı üsluptaki salavatını zikrettikten sonra vermiştir. O salavat, Efdalü’s-salavât alâ seyyidi’s-sâdât’ın kırk altıncı salavatıdır. Bu da onun gibi Peygamber’i —sallallahu aleyhi ve sellem— ziyaret ederken okunur. Ziyaret dışında okuyan kimse, kendisini Peygamber’in huzurunda, bu sözlerle ona hitap eder hâlde tasavvur etsin.

Otuz beşinci salavat

Yüce Allah’ın selâmı, rahmeti ve bereketleri, uzanıp yayılan bütün âlemlerinin üzerine olsun. Sonra selâm sana, ey O’nun halîli! Sonra selâm sana, ey O’nun sevgilisi! Sonra selâm sana, ey O’nun resulü! Sonra Allah sana; şeriatın bakımından İbrâhim’in salâtı gibi, hakikatin bakımından meleklerinin salâtı gibi, O’nun hakkı ve Rahmâniyeti bakımından da noksanlıktan münezzeh yüce Allah’ın salâtı gibi salât eylesin. Sonra selâm sana! Ey göklerde resullerin ve nebîlerin makamlarını aşan; yücelikte artıp yüce melekler topluluğunun zâtlarının üstüne yükselen; akıl sahiplerinin gücünün erişemediği en son gayeye ve maksuda ulaşan! “Son varış Rabbinedir” sözünün anlaşılan mânası buna işaret eder. Varlığa ait mâna bakımından yakınlıkta, O’na melekten daha yakın olmuş; kemalinin zâtıyla bütün feleğin bulunduğu sahayı kuşatmıştır. Sonra selâm sana, ey kemallerle zuhur eden, yer ve gök âleminde müjdelenen!

Bu salavat Mesâlikü’l-hunefâ’da bazı büyüklerden naklen zikredilmiştir. Peygamber’i —sallallahu aleyhi ve sellem— ziyaret ederken ve okuyan kişinin kendisini Allah’ın resulünün huzurunda tasavvur etmesiyle her yerde okunur.

Otuz altıncı salavat

Efendim Muhammed Bahâeddin en-Nakşibend’e aittir.

Allah’ım! Nebîlerin kandili, velîlerin ışığı, seçkinlerin dolunayı, insanlarla cinlerin güneşi, doğu ile batının aydınlığı olan efendimiz Muhammed’e salât etmeni Senden diliyoruz.

Bu şerefli salavat, Allah’ı bilen efendim Muhammed Bahâeddin en-Nakşibend’e aittir. Allah ondan razı olsun ve bizi bereketlerinden faydalandırsın. Başlangıcı “Allah’ım! Sen meliksin; Hayy, Kayyûm, apaçık Hak’sın” olan Evrâd-ı Bahâiyye’sinde zikredilmiştir.